Къостайы «Ирон фæндыр» – ирондзинад бахъахъхъæныны фæрæз

0
18

Хуссайраг поселочы цæрæг Къæбысты Отары æрмæг «Къахетгомы ирон хъæутæн – иумæйаг чиныг» дисы бафтыдта газет «Рæстдзинад»-ы кусджыты. Иуæй, æнæ рæдыдтытæй фыст кæй у, иннæмæй – йæ мидисæй. Цæмæн, уый дæлдæр газеткæсæг йæхæдæг бамбардзæн.

«Къоста уыд æппæт адæмы уарзты æнæнкъуысгæ хох», – загъта номдзыд авайраг поэт Расул Гамзатов. Ацы ныхæстæ мæ зæрдæйы уæлдай арф бынат ахсынц, уымæн æмæ сæ зæгъæг æндæр адæмæй уыд æмæ Къостайæн æгæрон аргъ кодта, куыд йæхæдæг, афтæ йæ фыд Гамзат Цадаса дæр.
Къостайы фарн махæн кæцыфæнды хохæй дæр бæрзонддæр у, уый йæ удæгасæй бирæ карз æфхæрд баййæфта æмæ, уый хынцгæйæ, цы азтæ фæцард, уый мæм диссаг кæсы. Æндæр цы уыдаид, кæд æмæ нæ ирон адæмы цард уæды рæстæджы хуыздæр нæ уыд. Цы уыдтой нæ фыдæлтæ фыдæбонæй уæлдай, зындзард сын, æвæццæгæн, Хуыцауæй нывгонд уыд.
Диссаг куыд нæ уыд, иу туг, иу стæджы адæмæн кæд сæ фыссынад æндæр дамгъуатыл конд уыди, уый. Куыд нæ уыди ахæм уавæр нæ адæмы ныддихтæ кæныны æмæ афтæмæй нæ адæмы иу хай, Гуырдзыстоны цæрæг ирæтты нымайгæйæ, сгуырдзиаг кæнынæн дзыхæй кургæ фæрæз. Фидарæй мæ уырны, Къос-тайы удæгасæй ахæм фыдми бакæнын никæй къухы бафтыдаид. Уæды Хуссар Ирыстоны адæмæй сæрбæрзонд куыд нæ хъуамæ уæм, сæ ирондзинад кæй нæ фæныллæг кодтой, уый тыххæй.
Гуырдзиаг дамгъуатыл мыхуыргонд цыдысты ирон чингуытæ, æвдисæн сын, æдзух ме стъолыл цы гуырахаст Къостайы чиныг ис гуырдзиаг дамгъуатыл, уый. Мыхуыры рацыд 1939 азы, мæнмæ та æрбафтыд 1963 азы, Тбилисы куы ахуыр кодтон, уæд. Студент уæвгæйæ-иу стипенди куы райстон, уæд-иу мæ фæндаг акодтон Руставелийы прос-пекты чингуыты дуканийыл. Аслам уыдысты, арæх дзы уыд стæм чингуытæ дæр. Иуахæмы дæр та бацыдтæн, азылдтæн тæрхæджытыл, кæсын æмæ не ‘ууæндын мæ цæстытыл: мæ разы – чиныг йæ уæлæ фыст «Хетæгкаты Къоста». Мæ цинæн кæрон нал уыд.
Скъола, суанг уæлдæр ахуырад дæр гуырдзиаг æвзагыл фæдæн. Чиныг балхæдтон, йæ кæсын та мын зын нæ уыди. Уæдæй фæстæмæ уыцы чиныг ме стъолыл ис. Иронау кæсыныл куыд фæцалх дæн, уый уын радзурдзынæн бындæр. Цæвиттон, хæсты размæ Гуырдзыстоны ирон хъæуты ирон скъолатæ уыд. Ме ‘фсымæр Уарден дæр аст къласы Пичхованийы хъæуы ирон скъолайы фæцис не ‘мхæрæфырт Куыдзиимæ. Хæсты райдианæй йæ
фæудмæ Уарден фосгæс уыди, мæ фыд æмæ ‘фсымæр хæстæй куы æрыздæхтысты (иу æфсымæр нын уым баззад æнусмæ), уæд Уарден дæр адарддæр кодта йæ ахуыр гуырдзиагау. Иу бон мын афтæ зæгъы, бауай-ма, дам, Куыдзимæ, чиныг дæм ратдзæн, æмæ йæ ‘рбадав. Уый Къостайы чиныг уыд, æмæ мын Куыдзи афтæ зæгъы, мæ сиахс, дам, дысон ам уыд æмæ йæ уый ахаста Пичхованимæ (йæ хо уырдæм уыд мойгонд), æмæ йæ куы ‘рбахæсса, уæд æй фæхæццæ кæндзæн Уарденмæ.
Куыд рабæрæг, афтæмæй Къостайы чиныг нæ алыварс ирон хъæутæй бирæтæм афтыд, гуырахстджын уыд, махмæ дæр фæхæццæ, æз скъоладзау куы уыдтæн, уæд. Уарден дæр фæлвæрдта уæд иронау фыссыныл, стæм хатт æфтыд Чъребамæ, уым-иу балхæдта ирон чингуытæ. Æз дæр афтæмæй фæцалх дæн иронау кæсын æмæ фыссыныл. Уый раджы уыд, абон ма чиныг кæй хъæуы, Интернеты уацары бахаудыстæм. Махæн та, Къахеты ирон хъæуты цæрджытæй бирæтæн, Къостайы чиныг йæ рæстæджы сси нæ мадæлон æвзаг, нæ культурæ æмæ нæ ирондзинад бахъахъхъæныны фæрæз. Æнæ чиныг нæ фидауы цард, æмæ йæ ма фесафæм!

Къæбысты Отар,
Хуссайраг поселочы цæрæг

ОСТАВЬТЕ ОТВЕТ

Please enter your comment!
Please enter your name here