РЦИ-Аланийы Туризмы комитеты æххуысæй æмæ йæ архайдæй дæр кипарисаг секвойяйы дæс талайы сагъд æрцыдысты Дзæуджыхъæуы дендрарийы. Акци кæй хъæппæрисæй арæзт æрцыд, уыдон та сты зындгонд дунеон автобæлццæттæ Александр Морозов (Сашæ Холодный), Николай Баландинский æмæ Кемпингтæ æмæ автотуризмы индустрийы профессионалты «Национ цæдис»-ы экспедицион центр. Бæлццæттæ Цæгат Ирыстонмæ æрцыдысты зæххы алыварс экспедицийы фæлгæты. Уый ацы аз Мæскуыйы райдыдта 19 сентябры.
Ныр та уыдонæй уæлдай Дзæуджыхъæуы парк «Дендрарий»-ы архайдтой горæты администрацийы, министрадтæ æмæ ведомствæты минæвæрттæ, студенттæ æмæ бархионтæ. Æхсæз сывæллоны фыд Александр Морозов «НИВ-Кавказ»-ы уацхæссæгæн радзырдта:
«Мах стæм «Уырыссаг географион æхсæнад»-ы минæвæрттæ æмæ республикæйæн лæвар кæнæм дунейы æппæты стырдæр бæлæстæ. Нырма уыдон чысылтæ сты, фæлæ алцыдæр гыццылæй райдайы. Адонæй фидæны сырæздзæн, сæ диаметр 12 метры, сæ бæрзæнд та 100 метры кæмæн уыдзæн, ахæм стыр бæлæстæ. Мах афтæ нымайæм, æмæ раст нæу, ахæм бæлæстæ æрмæст АИШ-ы кæй зайынц, уый, æмæ бауынаффæ кодтам, цæмæй уыдон фæзыной Уæрæсейы дæр. Фæлæ нæ архайд цъæхвæлысты тыххæй нæу, уым ис цавæрдæр нысан. Уымæн æмæ ацы талаты «фыд» у æппæты стырдæр бæлас дунейы. Цæуы йыл 2500 мин азы, бæлвырддæр зæгъгæйæ, у цивилизацийы æмгар. Мах садзæм ацы талатæ, цæмæй сæ нæ фæстагæттæ феной æмæ базоной фæлтæрты бастдзинад. Секвойятæ садзын та у мæхи хъæппæрис æмæ куыдфæстагмæ сырæзт проекты онг. 2019 азы уый хуыйнын райдыдта «Калифорнийы лæвæрттæ». Æз талатæ ныссагътон Хъырымы, балæвар сæ кодтон Чеховы музейæн Гурзуфы, сывæллæтты лагер «Артек»-æн. Ныртæккæ уыдон адæймаджы асæй сты бæрзонддæр».
«Дарддæр фæндаггон бафиппайдта, зæгъгæ, æрмæст ацы аз сагъд æрцыд 150 талайы. Ныридæгæн экспедици уыдис Воронежы, Ростовы, Майкъопы, Черкесскы, Пятигорскы, Ессентукийы, Налцыччы, Магасы, Грознайы, Махачкалайы æмæ Дербенты дæр.
Цæгат Ирыстоны фæстæ нæ уазджытæ сæ автомобилон зæххы алыварс балц дарддæр ахæццæ кæндзысты. Маршруты картæ нывгонд у машинæйыл дæр.
«Цæрдзыстæм ныры скондæй, ныры командæйæ дæр, ме ‘мбал Николай Баландинскиимæ, стæй, уыцы машинæйы дæр, фæлæ æрмæст æндæр маршрутыл. Дзæуджыхъæу кæройнаг горæт у Цæгат Кавказы. Ныронг та мах уыдыстæм Стъараполы æмæ Краснодары крайты — адæппæт 15 раны. Мах фæнды, цæмæй ацы акци арæзт цæуа æрвылаз, талатæ та стырдæр куыд кæной».
Фæндаггонтæ куыд фехъусын кодтой, афтæмæй фыццаг балц ахаста 2,5 азы, бæлццæттæ ацыдысты 96 мин километры, уыдысты дунейы 61 бæстæйы, сæвæрдтой 9 рекорды Уæрæсейы. Ацы ныхæстæм ма бафтауын бафæндыд «Этикон горæты цæрæг», зæгъгæ, ахæм фонды президент Аврорæ Спиридоновайы дæр:
«Æцæгдæр, мах уыдыстæм æппæт Цæгат Кавказы дæр. Алы регионы дæр ныссагътам дæс секвойяйы. Дзæуджыхъæу та уыдис нæ маршруты кæройнаг стъæлф. Стыр бузныг зæгъын нæ бирæ æмбæлттæн. Æрдзыхъæд ацы бæлæстæн у, цы хъæуы, ахæм. Нæ балцы иннæ нысан та у Цæгат Кавказы истори æмæ йæ абоны цард базонын. Уымæ гæсгæ, нæ маршруты æппæт дæрддзæджы дæр командæйы уæнгтæ Александр æмæ Николай историон æрмæг æмбырд кодтой регионты, уæлдай диссагдæр та сæм фæкаст сæ цæрджыты зæрдæхæлардзинад. Фæстæдæр уыдæтты тыххæй чиныг уагъд æрцæудзæн. Секвойяйы талатæ сагъд кæй æрцыдысты Цæгат Ирыстоны зæххыл, уый та фидæны стыр диссаг кæсдзæн, ардæм чи цæуа, уыцы туристтæм. Уымæн æмæ кæм сагъд æрцыдысты, уыцы бынат бæрæггонд уыдзæн, куыд нымæцон платформæты, афтæ туристон маршрутты дæр.
РЦИ-Аланийы Туризмы комитеты пресс-службæ
