Ираны сæйраг горæт Тегераны æрбынæттонуæвæг Алламе Табатабаийы номыл университеты уыд ирон литературæйы бындурæвæрæг Хетæгкаты Къостайы райгуырды 167 азы кадæн арæзт дзыллон хъуыддаг.
Ирыстон æмæ Ираны бирæазон культурон бастдзинæдтыл ныхас кæм цыд, ахæм æмбырды архайдтой ахуыргæнæндоны студенттæ æмæ ахуыргæнджытæ. Хетæджы-фырты уацмыстæ азæлыдысты уырыссаг æмæ фарсийы æвзæгтыл, Къостайы æмдзæвгæтæ поэтикон уагæй фарсийы æвзагмæ чи ратæлмац кодта, уыцы доктор Махнуш Эскандари, фембæлды архайджыты раз загъта:
– Ирыстоны культурæимæ кæй базонгæ стæм, уый фæрцы Ираны историон сыхаджы тыххæй бирæ ног хабæрттæ нæхицæн байгом кодтам. Æвзæгты индоевропæйаг иугонды ирайнаг къордмæ хауæг ирон æвзаг нымад у алайнаг æвзаджы бындарыл. Алайнаг бынтæ ирон адæмы историон номарæны ахсынц ахсджиаг бынат. Хетæгкаты Къостайы сфæлдыстад ирон æвзаг бахъахъхъæнынæн ахъаз кæны. Уæвæн ис æмæ ацы фембæлды хуызæн æмбырдты руаджы Иран æмæ Ирыстоны ‘хсæн культурон бастдзинæдтæ рæздзысты.
Хетæгкаты Къостайы литературон бынтæ фæсарæнты парахат кæнгæйæ, Цæгат Ирыстоны паддзахадон университет дунеон гуманитарон бастдзинæдты рæзтæн ахъаз кæны. Ацы хъуыддаг æххæст кæнгæйæ, Къостайы «Ирон фæндыр» персайнаг æвзагыл мыхуыры рацыд. Фарон майы цæгатирыстойнаг университеты делегаци Тегеранмæ балцы куы ацыд, уæд нæ республикæйы минæвæрттæ ирайнаг ахуыргæнæндонæн амынд чиныджы экземпляр балæвар кодтой.
Уыцы заман Алламе Табатабаийы номыл университеты территорийыл кадджын уагæй байгом кодтой Хетæгкаты Къостайы бюст. Цæгатирыстойнаг университеты ректор Огъуаты Алан кæй сæргъы лæууыд, кадджын æмбырды архайдта нæ ахуыргæнæндоны ахæм делегаци.
Къостайы бюст Тегераны кæй байгом, уый нымад у дыууæ университеты ‘хсæн культурон бастдзинæдты æвдисæныл. 2019 аз Дзæуджыхъæуы байгом цытджын персайнаг поэт, эпикон поэмæ «Шахнаме»-йы автор Фирдоусийы бюст.
Хетæджы-фырты бюст гом кæныны кадæн арæзт æмбырды ныхас кæнгæйæ, Огъуайы-фырт загъта:
– Дзæуджыхъæуы кæй сæвæрдтой, цытджын Абулькасим Фирдоусийы уыцы бюстæн дзуаппон уагæй мах уын æрбаластам махæн æппæтæй зынаргъдæр адæймаджы фæлгонц. Ацы фæндæттæ кад кæнынц нæ удвæрнон зондамонджытæн, канд уый нæ, фæлæ ма Иран æмæ Уæрæсейы æхсæн хæлар ахастдзинæдтæ дæр аразынц.
Цæгатирыстойнаг æмæ тегерайнаг университетты ‘хсæн ис рагон бастдзинæдтæ. 2014 аз нæ университет Уæрæсейы æрбынæттонуæвæг Пысылмон Республикæ Ираны минæварадимæ Ирайнаг культурæйы центр байгом кæныныл бафидыдта. 2016 аз ЦИПУ-йы æмæ Алламе Табатабаийы номыл университетты ректортæ Огъуаты Алан æмæ Хоссейн Салими сæ къухтæ æрæвæрдтой æмгуыстады тыххæй бадзырды. 2018 азæй фæстæмæ ЦИПУ-йы историон факультет æххæст кæны бакалавриат цæттæкæнынады къабаз «Скæсæны бæстæтæ амоныны æмæ африканистикæ» (ирайнаг къабаз) æмæ магистерон программæ «Иран нырыккон дуджы».
Ирайнаг студенттæ Хетæгкаты Къостайы уацмыстимæ кæй базонгæ сты, уый ахъаз кæны иумæйаг ахуырадон фæндæттæ æххæст кæнынæн (уыимæ – ирон æвзаг парахат кæнынæн).
Хъайырты Дианæ,
авторы ист къам
