Йæ цардæй ивгъуыд æмæ фидæн чи бабаста, уыдонмæ хауы номдзыд ахуыргонд, наукæйы барджын къахдзæфтæ чи акодта, æрмæст йæ хæрзиуджытæ ранымайынæн рæстæг кæмæн хъæуы, уыцы Гаглойты Робертæн йæ 80 азы йæхи фесты. Нæ бон æй у æцæг Рæстæг Хъахъхъæнæг схонын. Мæнæ хуымæтæджы пырхæнтæ цы фæхонæм, арæхстгай сæм æвналгæйæ сæ сног кæны, фидæн та аразы йæхи къухæй.
Историон наукæты кандидат, Хуссар Ирыстоны наукæйы сгуыхт архайæг, Хуссар Ирыстоны уæлдæр скъолайы сгуыхт кусæг, Хæлардзинады орденхæссæг, Хетæгкаты Къостайы номыл паддзахадон премийы лауреат, Советон Цæдисы, Уæрæсейы Федерацийы, Азербайджаны, Гуырдзыстоны, Молдовайы паддзахæдты хæрзиуджыты хицау Гаглойты Роберт археологийы дæсныйад нæ уыны, фæлæ хъысмæт. Рæстæг æй йæхæдæг равзæрста, цæмæй адæмы зæрдылдард ма фесæфа, рауайа дзы фыд æмæ хуыз, кадджытæ рахизой наукон цаутæм.
Нырмæ ныффыста 90 наукон куыстæй фылдæр, 40 зæппадзæй фылдæр ракъахта, ссардта бронзæйы дуджы цæрæнбынæттæ, рагзаманты, астæуккаг æнусты рагон æмæ асджын рæстæджы æрмæджытæ Хуссар Ирыстоны. У дунеон журнал «Биосфера»-йы (Бетъырбух) редколлегийы уæнг, Хуссар Ирыстоны Наукон иртасæн институты наукон иугонд «Известия»-йы сæйраг редактор æмæ æндæр наукон æмæхсæнæдты уæнг.
Арæх æй фенæн вæййы лекцицæ кæсгæйæ, æрыгæтты зонгæ кæны Ирыстоны археологийы, бæстæзонæн сусæгдзинæдтимæ, нацийы бынтимæ. Йæ размæ кæддæр цы фæтк сæвæрдта, ома зæхх афтæ кæсын, цæмæй дзы æцæгдзинад ссарай, уымæй иуварс нæ хизы. Гаглойты Роберт райгуырд 1946 азы Сталиниры. Скъола каст фæуыны фæстæ ахуырмæ бацыд Хуссар Ирыстоны паддзахадон педагогон институты историон-филологон факультетмæ. Ахуыргæнгæйæ, равдыста, æнусты арфытæ йæ бон раиртасын кæй у, уый.
Алы ран дæр æвдыста раздзоджы æууæлтæ, ссис Цхинвалы горæты Фæскомцæдисы комитеты хайады разамонæг. Уæдæ æфсады та йæ службæ уыд Ираны арæнтæм хæстæг, уым дæр Гаглойы-фырт политикон цæттæдзинад амыдта кæстæр афицертæн. Уæдмæ уал наукæ æнхъæлмæ каст фидæны иртасæгмæ. Фæсæфсады службæ бацыд Гуырдзыстоны Истори, археологи æмæ этнографийы институты аспирантурæмæ. Равзæрста археологийы дæсныйад.
Æрыгон ахуыргонд-археолог æрбакъахдзæф кодта Хуссар Ирыстоны Наукон-иртасæн институты къæсæрæй, дæсгай азты дæргъы фæллæггад кодта наукæйæн. Æнтыстджынæй 1977 азы бахъахъхъæдта кандидаты диссертаци, рæгъмæ рахаста Леуахийы алывæрсты цæрæг адæмы культурæ нæ дуджы I-IV æнусты. Йæ иртасæн куыст нæ урæдта, ахуыргæнæгæй куыста Хуссар Ирыстоны паддзахадон университеты.
Бахъахъхъæнынмæ бацæттæ кодта докторы диссертаци дæр, балæвæрдта йæ Гуырдзыстоны наукæты академийы диссертацион советмæ, сбаста йæ, Центрон Кавказ нæ дуджы I-VII æнусты куыд цард æмæ рæзыд, уыимæ. Фæлæ гуырдзиаг-ирон ахастытæ февзæрдæр сты, æмæ диссертацийæ ницыуал рауад. Фæстæдæр, 2008 азы ма Гаглойы-фырт иу хатт балæвæрдта йæ наукон куыст, фæлæ гуырдзиаг фашисттæ ‘рбалæбурдтой Хуссар Ирыстонмæ. Рæмудзæн бахауд Гаглойты хæдзармæ, диссертаци басыгъд зынгсирвæзты рæстæг…
Йæ фæллойадон фæндаг бирæ ивддзинæдтæ бавзæрста, уæд республикæйы Æддагон бастдзинæдты министр, уæд – Ахуырад æмæ наукæйы министр, Парламенты депутат, «Стыр Ныхас»-ы республикон советы сæрдар, Наукон-иртасæн институты разамонæг. Æрмæст разамонæг нæу Гаглойты Роберт, фæлæ наукон хъуыды, академион традицитæ хъахъхъæнæг, иртасæг фæлтæрты ‘хсæн бастдзинад фидардæргæнæг. Йæ алыварс æрбамбырд кодта наукон æмæхсæнад æмæ Хуссар Ирыстоны наукæйы авторитет сфидар кæныныл кусы.
Гаглойты Роберты тыххæй дзургæйæ, æрхæссæн ис æндæр дæнцæгтæ дæр, уарзы спорт, ис æм спорты мастеры кандидаты ном дæр, уæдæ заргæ куыд кæны, уый та! Йæ зæрдæ, йæ уд куыд сыгъдæг сты, афтæ сыгъдæг у йæ ахуыргонды фæндаг дæр. Дæ бæрны цы Наукон-иртасæн институт ис, уый кусджытæ бæллынц дæ хæрзтæм, æнтыстытæм, наукон ногдзинæдтæм. Æнцон фæндæгтæ никуы агуырдтай, уымæй наукон æмæхсæнады де ‘рмдзæф бæрæг дары…
Хуссар Ирыстоны Наукон-иртасæн институты коллектив
