Сидæн гæххæтт электронон хуызы, фæстауæрцы къорд, афæдзы дæргъы æрсидт – уыцы æмæ æндæр фарстытæн нæ газеткæсджыты фæндонмæ гæсгæ дзуапп дæтты Дзæуджыхъæуы æфсæддон комиссар Беджызты Роберт. Йемæ фембæлд нæ уацхæссæг.
Адæмы фылдæр тыхсын кæны, фæстауæрцы къордтæ (резервисттæ) арæзт кæй цæуынц, уый. Уæрæсейы Президент Владимир Путины бардзырдмæ гæсгæ, сæрмагонд æфсæддон операцийы уавæры адæмон объекттæ хъахъхъæныны фæдыл арæзт цæуынц, æнæнхъæлæджы цау куы ‘рцæуы, уæд йæ фæстиуджытæ аиуварс кæныны фæдыл. Закъон ист æрцыд, цæмæй паддзахад мызд фида, цалынмæ фæстиуджытæ иуварсгонд не ‘рцæуой, уæдмæ. Цы кусдзысты, уый тыххæй уынаффæ хæссы æфсæддон хайы командир: дронты ныхмæ лæууынæн, æнæпилотон атакæйы рæстæг ныхкъуырд дæттынæн. Ныронг се ‘ххуыс нæ бахъуыд, æмæ, горæты комиссар куыд зæгъы, афтæмæй кæронмæ æмбæрстгонд нæу, сæ хæстæ кæуылты æххæссынц, уый. Куыд базыдтам, афтæмæй нæ республикæйы дæр ис ахæм къорд. Пъæлицæ æмæ ирвæзынгæнджытæн сæхи фарстатæ ис, уымæ гæсгæ, фæстауæрцы къорд, гæнæн ис, æмæ кусдзысты уыцы фарстатыл. Хъуыддаг фæбæлвырддæр кæнын ракуырдтам Бе-
джызты Роберты:
– Фæстауæрцы къорд, кæнæ резервисттæ сты, æфсæддон комиссарады хыгъды лæугæйæ, æфсæддон хаимæ бадзырд чи бафыста, уыдон. 2021 азæй нæм ис ахæм 111 адæймаджы. Рæстæгæй-рæстæгмæ сæм фæсидынц, фидынц сын æрвылмæй, сæ бæрц бирæ нæу, фæлæ сæ исынц хæдзары бадгæйæ дæр. Фæсидты рæстæг кæм кусынц, уым сын цæуы мызд, уæлæмхасæн ыл æфсæддон цины тыххæй дæр цасдæр бафты. Афтæмæй, фæстауæрцы къордтæм алкæй кæй нæ исынц, уый æмбæрстгонд у. Зæгъдзынæн ма уый дæр, æмæ бадзырды æмгъуыд куы фæвæййы, уæд дæр бар ис дарддæр æй ногæй бафыссынæн. Уымæй чи спайда кодта, ахæмтæ дæр стæм не сты, – зæгъы комиссар.
Уæрæсейы Президенты бардзырдмæ гæсгæ, æрсидт афæдзы дæргъы цæудзæн. Уый ууыл дзурæг нæу, æмæ сидтонты æрвылмæй дæр кæй æрвитдзысты æфсады рæнхъытæм. Фыццагау, уыцы куыст цæудзæн уалдзæг æмæ фæззæджы. Цы дзы æрцыд ивд? Сидтон æфсадмæ цæуынмæ бæззы, уыцы уынаффæ куы рахæсса къамис, уæд хайады хицау æфсæддон комиссаримæ сбæлвырд кæнынц, кæд æмæ йæ кæдæм арвитдзысты, уый. Цал адæймаджы æмбæлы, уымæй фылдæрæй куы ‘рбацæ-
уынц (гæххæттытæ та фылдæр арвитынц, уæд та сидтонтæй исчи фæрынчын æмæ нæ фæзынд), уæд уæлæмхасæн чи райста гæххæтт, уыдоны ныууадзынц æфсадмæ кæныны иннæ кампанимæ. Ногæй сæ къамисты цæуыны сæр нал фæхъæуы, афтæмæй. Раздæр сæ хъуыд æппæт дæр сног кæнын. Уымæй зынгæ фæрогдæр медицинон, стæй æфсадмæ кæныны къамисты архайд, йæ уæнгты йын республикæйы Сæргълæууæг фидар кæны. Ныр йе сконд афæдзы ‘рдæг нæ, фæлæ æнæхъæн аз кусдзысты. Афæдзы дæргъы кусдзæн медицинон къамис дæр, цыфæнды рæстæг дæр ис уырдæм бацæуыны æмæ рахаст уынаффæ аивын, кæнæ ног уынаффæ рахæссыны фадат.
– Бирæтæ нæм дзурынц ацы фарстаты фæдыл. Æрбадзурджытæн æмбарын кæнæм, цæмæй сæ тасæй фервæзой. Ацы æрсидт, фыццагау, цæудзæн 1 октябрæй 31 декабрмæ. Дзæуджыхъæуæй æфсады рæнхъытæм арвитдзыстæм 200 лæппуйæ уæлæмæ, ивд не’ рцыдысты уалдзыгон кампанийы нысангонд бонтæ дæр. Пайда кæнæм электронон сидæн гæххæттытæй, бахастой сæ иумæйаг реестрмæ. Сидтонтæм сæ арвитæм сæ электронон адрисыл, паддзахадон лæггæдты иумæйаг порталæй, стæй социалон хызæгтæй. Æфсæддон сидæн гæххæттыты сайтмæ бахизгæйæ, базонæн ис, сидтон номхыгъды ис, æви нæ, кæцы бон æмæ сахатыл хъуамæ фæзына бынæттон æфсæддон комиссарадмæ. Авд боны куы рацæуы, уæд нымад цæуы, кæй йæ сæмбæлын кодтой бынатыл. Æртын бонмæ хъуамæ фæзына æфсæддон комиссарадмæ, – зæгъы горæты æфсæддон комиссар. Куыд бамбарын кодта, афтæмæй сæ службæ æххæст кæндзысты, Калининградæй райдай, Уæрæсейы Центрон хайы, Мæскуы æмæ Бетъырбухы, Саратов æмæ Новосибирскы æмæ фæу Дард Скæсæн æмæ Благовещенскæй. Сидтонты æртыккæгæм хай бацæудзысты Национ гвардийы рæнхъытæм, иу командæ та – Æнæнхъæлæджы цауты министрады службæмæ. Арæнхъахъхъæнæг службæйæ сæм фæдзæхстæрвыст (наряд) нæма æрбацыд, уыдон цасдæр рæстæг комплектацигонд цыдысты, семæ бадзырд чи бафыста, уыдонæй. Ныр раздæхтысты сидтонтæм æмæ, гæнæн ис, уалдзæджы уырдæм дæр æрвитын райдайой. Сæ службæ хæсдзысты республикæйы нæ, фæлæ иннæ регионты арæнтыл.
– Сидтонты бацæттæ кæнынæн сæ æрвитæм ДОСААФ-мæ, уым сæ ахуыр кæнынц шофыры дæсныйадыл, амæй размæ кампаниты ма цæттæ кодтой парашютистты дæр, ацы хатт – нæ. Сæ службæ фæхæссынц Хуссар федералон æфсæддон зылды. Лæппуты æрвитæм хæстон-десантон æфсадмæ, хъуыстгонд Новороссийскаг, Тулæйаг æмæ Псковаг дивизитæм, йе ‘нæниздзинад фидар кæмæн у, уыдоны, – загъта Беджызы-фырт.
ХУЫБИАТЫ Ларисæ,
авторы ист къам
