Ирыстоны аивадуарзджытæн нæ республикæйы адæмон артист Евгений ВОЛОЖАНИНЫ ном хорз зонгæ у. Бирæ азты дæргъы Цæгат Ирыстоны аивады уæхскуæзæй кæны стыр сфæлдыстадон куыст.
Евгенийы йæ фæндыримæ нæ Ирыстоны цæрджытæ уынынц 1969 азæй фæстæмæ. Уыцы аз фыццаг хатт ссыди Ирыстонмæ 17-аздзыд лæппу дард Казахстаны горæт Экибастузæй. Уый тыххæй йæхæдæг зæгъы: — Æз райгуырдтæн æмæ 17 азы онг мæ ныййарджытимæ цардтæн Казахстаны. Нæ сыхæгтæ уыдысты ирæттæ. Уыдонимæ мæ фыд тынг лымæнæй цард æмæ, æз скъола каст куы фæдæн, уæд мæ сразы кодтой дарддæр музыкалон ахуырад райсынмæ Ирыстонмæ ацæуыныл. Ирыстонмæ куы ссыдтæн, уæд мæм ардыгæй ацæуыны зонд нал æрцыд. Тынг бауарзтон амы æрдз, Дзæуджыхъæу, Терчы уынæр. Уæлдайдæр та амы адæмы. Аивæдты училищемæ куы бацыдтæн ахуыр кæнынмæ, уæд мæ зæрдæйы ирон музыкæйы зæлтæ, ирон зарджытæ арфæй-арфдæр бынат ахсын райдыдтой. Æз мæхи амондджын хонын, цы æмбисонды курдиатджын адæмтимæ куыстон, уыдоны куы æрхъуыды кæнын, уæд. Училищейы ма куы ахуыр кодтон, уæд фыццаг хатт фехъуыстон уæды рæстæджы зындгонд ирон зарæггæнджытæ: Билаонты Долорес, Котолиты Мария, Хъуылаты Елхъан, Суанты Ким, Бæцæзаты Юри æмæ иннæты хъæлæстæ. Мæ зæрдæйы ахъардтой, Радио æмæ телеуынынады оркестр цы ирон музыкалон уацмыстæ цагъта, уыдон дæр. Тынг мæ бафæндыд ирон музыкалон уацмыстæ мæ фæндырæй цæгъдын æмæ ууыл фæцалх дæн. Фæстæдæр мæ цард йæхæдæг схæлар кодта къорд ирон зарæггæнæгимæ. Цал æмæ цал хатты рацыдтæн сценæмæ Медойты Светланæ, Хадыхъаты Аллæ, Дауыраты Эдуард æмæ дзæнæты бадинаг Суанты Кимимæ. Кимимæ йæ бастдзинад уæлдай æнгомдæр рауади. Уый стыр аргъ кодта Евгенийæн, йæ курдиатæй уæлдай ма сыгъдæгзæрдæ, цæстуарзон æмæ бæрнон адæймаг кæй уыд, уый тыххæй. Цал æмæ цал хатты рацыдысты иумæ сценæмæ Ким æмæ Евгений! Фæндырдзæгъдынæй уæлдай ма Евгений зарджытæн музыкæ фыссын куы райдыдта, уæд бирæты дисы æфтыдта, уырыссаг лæппу ирон адæмон мелодитæй куыд дæсны пайда кæны, куыд арф æнкъары æмæ рæсугъдæй æвдисы, нæ адæмæн уарзон чи ссис, уыцы мелодитæ. Гъе, уыцы миниуджыты тыххæй йын Суанты Ким стыр аргъ кодта, æмæ йæ кусынмæ æрбахуыдта, абон Кимы ном чи хæссы, уыцы Цæгат Ирыстоны эстрадон оркестрмæ. Кимимæ Евгенийы сбаста фидар хæлардзинад. 1995 азы Ким æнæнхъæлæджы цардæй куы ахицæн, уæд Евгений бирæ рæстæг йæхицæн бынат нал ардта. «Кимы ацыд цардæй мæнæн уыд тынг уæззау цæф. Бирæ рæстæг мæ уырнгæ дæр нæ кодта, иумæ сценæйыл нал æрлæудзыстæм, уый. Ног зарæг кæнæ-иу исты музыкалон уацмыс куы ныффыстон, уæд æй фыццагдæр Кимæн æргом кодтон. Уый-иу ын цы аргъ скодтаид, уый мын æппæтæй зынаргъдæр уыди». Евгений Воложанины фæндыры цагъдимæ Ирыстоны аивадуарзджытæ æмдзæгъд кодтой Баллаты Валодяйæн, Билаонты Долоресæн, Цæллагты Эмилияйæн, Хъуылаты Елхъанæн, Суанты Кимæн, Бæцæзаты Юрийæн, Медойты Светланæйæн, Хуыгаты Анатолийæн, Хадыхъаты Аллæйæн, Дауыраты Эдуардæн, Гæбуты Жаннæйæн, Персаты Тамарæйæн, Томайты Миланæйæн… Уæрæсейы Федерацийы сгуыхт артисткæ Медойты Светланæ Евгений Воложанины фыст зарджытæй цалдæрæн сценæмæ сæ фыццаг рахæссæг у. Уый зæгъы: «Евгенийы фыст зарджыты æвæджиауы зæрдæагайгæ тых ис. Зæгъæм, Кокайты Тотрадзы фыст æмдзæвгæтыл цы мелодитæ ныффыста, уыдонмæ куы байхъусай, уæд зæгъдзынæ, сæ автор йæ æндæр царды æнæмæнг ирон уыд, зæгъгæ. Афтæ арф æмæ хъæздыг музыкалон æвзагæй дзуры Воложанины фæндыр. Женяйыл æххæст кæны 65 азы, æмæ йын мæ зæрдæ зæгъы иу уый бæрц ма адæмы зæрдæтæ йæ рæсугъд музыкæйы мыртæй рухс куыд кæна!». Евгений Воложанин куыд композитор, цы зарджытæн ныффыста музыкæ, уыдон сты сæдæйæ фылдæр. Се ‘хсæн сæйраг бынат ахсынц ирон поэтты æмдзæвгæтыл фыст зарджытæ. Йемæ æхсызгонæй куыстой æмæ кусынц поэттæ Цæгæраты Гиго, Чеджемты Æхсар, Ситохаты Саламджери, Гуырдзыбеты Иринæ, Дзасохты Музафер, Кокайты Тотрадз, Хабæты Риммæ. Кокайты Тотрадз зæгъы: «Евгений Воложанин у диссаджы мелодист. Йемæ цы зарджытæ скодтам, уыдоны мелодитæй ничи зæгъдзæн, ирон лæджы фыст не сты, зæгъгæ. Афтæ арф цæмæй æнкъарай æндæр адæмы музыкæ, уый тыххæй канд стыр музыкалон курдиат нæ хъæуы, фæлæ ма цы адæмы ‘хсæн цæрыс, уыдоны зæрдæйæ уарзын дæр. Мæнмæ гæсгæ, Женя ахæм лæг у». РЦИ-Аланийы адæмон артист Дауыраты Эдуард æмæ Евгений Воложанины ‘хсæн ис фидар сфæлдыстадон бастдзинад. Уый тыххæй Эдуард зæгъы: «Женя у стыр профессионал æмæ сыгъдæгзæрдæ æмбал. Йемæ кусын у удлæууæн æхсызгондзинадау. Дæсны фæндырдзæгъдæгæй уæлдай ма курдиатджын композитор дæр кæй у, уый бæрæг дары, йæ зарджытæ дæсгæйттæй адæмæн уарзон кæй систы, уымæй. Æвæццæгæн, бирæтæ зонгæ дæр нæ фæкæнынц зарæджы музыкæ ныффыссæг чи у, уый, афтæмæй сæ зæрдæты ахъары. Ахæмтæ сты Евгений Воложанины фыст зарджытæ: «Мидсагъæс», «Дыууæ уды», «Урс зарæг», «Мæ амонд, цæй бахуд», (Кокайты Тотрадзы ныхæстæ), «Иунæг хатт» (Малиты Хасаны ныхæстæ), «Куы цæуай балцы» (Цæгæраты Гигойы ныхæстæ), «Райгуырæн зæхх» (Чеджемты Æхсары ныхæстæ), «Амонд бахуд нæм» (Хабæты Риммæйы ныхæстæ), «Бæллиц» (Ситохаты Саламджерийы ныхæстæ) æмæ ма къорд зарæджы. Ирон зарджытæй уæлдай ма Воложанин музыкæ ныффыста уырыссаг, цæцæйнаг, кæсгон поэтты æмдзæвгæтыл, æмæ уыдон дæр систы адæмы уарзон зарджытæ». 30 майы нæ уарзон æмбал Евгений Воложанины 65 азы кадæн Тæбæхсæуты Балойы номыл Ирон академион театры уыдзæн йе сфæлдыстадон изæр. Уым Евгений Воложанинимæ сценæмæ рацæудзысты, 45 азы дæргъы иумæ кæимæ фæкуыста, уыдонæй бирæтæ. Аивадуарзджытæн сæ уарзон зарджытæ акæндзысты Медойты Светланæ, Дауыраты Эдуард, Гæбуты Жаннæ, Хадыхъаты Аллæ, Дзахойты Зæлинæ, Собиты Станислав, Дойаты Станислав, Джимиты Артур, Хъуысаты Эльвирæ. Уымæй уæлдай сценæйæ райхъуысдзысты цæцæйнаг æмæ кæсгон артистты хъæлæстæ. Уыдон зардзысты Евгений Воложанины фыст зарджытæ. Æнæмæнг, уый уыдзæн музыкæйы райдзаст бæрæгбон, раст, Евгений Воложанин йæхæдæг куыд райдзаст адæймаг у, ахæм!
БАСКАТЫ Уырызмæг
