Уæрæсейы наукæты академийы Дзæуджыхъæуы наукон центры хæххон æмæ хæхтæм хæстæг хъæууон хæдзарады Цæгат Кавказы наукон центры хъæппæрисæй 28-29 июлы Уæрæсейы наукæты академийы Дзæуджыхъæуы наукон центры (Михайловскы хъæуы) ацæудзæн наукон кондадон форум «Быдыры бон – 2026».
Мадзал саразынмæ сын баххуыс кодтой Уæрæсейы наукæты академийы хъæууонхæдзарадон наукæты хайад, РЦИ-Аланийы Парламенты Аграрон æмæ зæххон политикæ, экологи æмæ æрдзон фæрæзты комитет, Цæгат Ирыстоны Хъæууон хæдзарады министрад æмæ Хæххон паддзахадон аграрон университет.
«Быдыры бон – 2026»-йы фæлгæты ацæудзæн Уæрæсейы наукæты академийы Дзæуджыхъæуы наукон центры структурон хайæдты наукон-иртасæн куыстыты æмæ хъæууон-хæдзарадон зайæгойты молекулярон-генетикон иртасæнты бæрæггæнæнты равдыст-презентаци. Сараздзысты цæлхæмбырд «Цæгат Кавказы агропромышленнон комплексы рæзты ахсджиагдæр фарстатæ», мастер-класстæ «Хъæууон хæдзарады фосы хæцгæ низтæ раиртасыны принциптæ» æмæ «Фосдарæн хæдзарæдты æнæниздзинады нырыккон методтæ».
Мадзалæн йæ нысан у равдисын нырыккон агротехнологион мадзæлттæ, селекцион архайд, селекци, агрохими, зайæгойтæ бахъахъхъæныны хъуыддаджы ног иртасæн куыстытæ, регионы агропромышленнон къабазы рæзтæн паддзахад, амалхъомад æмæ наукæйы хъарутæ æрбаиу кæнын.
Форумы архайдзысты федералон наукон æмæ ахуырадон центрты минæвæрттæ. Ацы азы уазджыты ’хсæн сты РЦИ-Аланийы Ветеринарийы управлени, Кæсæг-Балхъары наукон центр, Токсикологон, радиацион æмæ биологон æдасдзинады федералон центр, Цæцæны республикæйы хъæууон хæдзарады наукон-иртасæн институт, Хæххон паддзахадон аграрон университет, Æмбал кæмæн нæй, ахæм гæрзтæ аразæн наукон-технологион центр, Цæгат Ирыстоны «Россельхозцентр», Агрохимион службæйы станцæ æмæ иннæтæ.
Хæххон æмæ хæхтæм хæстæг хъæууон хæдзарады Цæгат Кавказы наукон центры иртасæн институт 2027 азы сбæрæг кæндзæн йæ 100 азы бон. 100 азмæ хуымæтæг фæлтæрæнтæгæнæн станцæйæ сырæзыд нырыккон наукон центры æмвæзадмæ. Уыцы рæстæгмæ бамбырд кодта егъау иртасæн æмæ практикон бынтæ æмæ сси регионы аграрон наукæйы ахсджиагдæр фæзуат.
Институты куысты сæйрагдæр къабæзтæ сты зымæгон мæнæу, картоф, хъæдур, фосæн хæргæ зайæгойты селекци æмæ мыггаджы арæзт. Фæстаг азты ахуыргæндты къухы бафтыд паддзахадон иртасæнтæм æртæ зымæгон мæнæуы хуызы æмæ зымæгон тритикалейы ног хуыз раттын. Се ’нтыстдзинæдтæ сфидар кодтой официалон æгъдауæй: патенттæ райстой, бирæ бæркад чи дæтты, тритикалейы ахæм хуыз «Гор» æмæ мæнæуы хуыз «Мæнæу»-æн.
Ныртæккæ ахуыргæндты размæ лæууы ног фарста «Гора»-йы мыггæгтæ сбирæ кæнын æмæ йын йæ пайдайаг миниуджытæ бæлвырддæр сбæрæг кæнын.
Институт канд ног культуртыл нæ кусы, фæлæ ма зæххы зайынад бахъахъхъæныныл дæр. 2026 азы зæхгуыстгæнæн хайады кусджытæ æрхъуыды кодтой зæххы зайынад фæфылдæр кæныны мадзæлттæ. Сбæрæг кодтой сæрмагонд биохъацæнтæ, цы афон сæ хъæуы пайда кæнын æмæ цавæр бæрцæй, уый. Уый фадат ратта хъæууонхæдзарадон культурты технологи фæхуыздæр кæнынæн, быдыртыл цы химион уæз цæуы, уый фæкъаддæр кæнын æмæ экологон æгъдауæй сыгъдæг продукци райсынæн.
Уыцы иу рæстæг хайад архайы регионы фосдарынадæн фаг холлæгтæ самал кæныныл. Институты кусджытæ æрхъуыды кодтой хæххон фосхизæн бынæттæ сног æмæ фæхуыздæр кæныны технологи. Куыст цæуы, хæхты сæхи хъæдæй цы кæрдæджытæ зайынц, уыдоны бындурыл инновацион холлаг саразыныл. Ацы ног продукт фæахъаз уыдзæн æнæ зынаргъ фæсарæйнаг хъацæнтæй,
хъæууонхæдзарадон фос æмæ мæргътæ дарыны хъуыддаджы.
Уæрæсейы наукæты академийы Дзæуджыхъæуы наукон центры пресс-службæ
