Цардæй хорз адæймаг куы ацæуы, уæд цыма цыдæр æнахуыр удирдгæнæг рухс ахæссы йемæ, зæхх та мæгуырдæр фæвæййы. Фæлæ ма нын зæрдæсабыргæнæн хосæн цардæй ацæуæг адæймаг ныууадзы хорз ном, арфæйаг хъуыддæгтæ æмæ мысинæгтæ.
Педагогон наукæты кандидат, ЦИПУ-йы доцент Бибылты Розæ раст ахæм фæд ныууагъта йе ‘мкусджыты æмæ студентты зæрдæты. Стыр хъыгагæн æй афæдзы размæ бынтон æнафоны удхæссæг ахаста, раздæхæн кæцæй нал ис, уыцы дунемæ. Абон дæр нæ нæма уырны йæ адзал. Розæ уыд, йæ уды фарны рухс кæмæн сыгъд, æмæ дзы йæ алыварс уæвæг адæмы хурау чи тавта, ахæм зæрдæхæлар æмæ бæрнон адæймаг.
Бибылты Розæ 1978 азы иттæг хорз бæрæггæнæнтимæ каст фæци Цæгат Ирыстоны Хетæгкаты Къостайы номыл паддзахадон университет. Йæ дæсныйады фыццаг къахдзæфтæ акодта Орджоникидзейы æфсæнвæндаджы техникумы. Уыд фæскомцæдисы комитеты серкретарь. 1979 азы та йæ снысан кодтой фæскомцæдисы Горæтгæрон райкомы секретарæй. 1980 азæй та Розæйы рухстауæн архайд æнгом баст уыд Хетæгкаты Къостайы номыл паддзахадон университетимæ. Кад æмæ дзы радæй фæкуыста æртын азæй фылдæр. Фыццаг уыд уырыссаг æвзаг æмæ литературæ национ скъолайы амоныны методикæйы кафедрæйы ассистент, фæстæдæр та хистæр ахуыргæнæг, уый фæстæ доцент. 2002 азæй 2010 азмæ та уыд ацы кафедрæйы сæргълæууæг. Уыцы-иу рæстæг 2007-2010 азты та Розæ арæхстджын разамынд лæвæрдта ЦИПУ-йы педагогон факультетæн. Фæстæдæр, 2012 азæй суанг 2017 азмæ Розæ куыста уырыссаг æвзаг æмæ литературæ национ скъолайы амоныны методикæйы кафедрæйы сæргълæууæгæй.
Розæ йæ уды фарны, бæрзонд культурæйы, арф æмæ бирæвæрсыг зонындзинæдты фæрцы университеты разамындæн, æмкусджытæн базонын кодта йæхи иттæг хорз ахуыргондæй æмæ ахуыргæнæгæй. УФ-йы национ скъолаты методикæйы наукон иртасæн институты аспирантурæ каст куы фæци, уæд 1990 азы æнтыстджынæй бахъахъхъæдта педагогон наукæты кандидаты диссертаци ахæм темæйыл: «Совершенствование монологической речи студентов-осетин в связи с изучением синтаксических, синонимических конструкций». Йæ наукон разамонæг та уыд педагогон наукæты доктор, профессор, зындгонд ахуыргонд Сæбæтхъуаты Рамазан.
Розæ университеты кусгæйæ бирæ азты дæргъы каст лекцитæ нырыккон уы- рыссаг æвзагæй. Алы лек- цимæ дæр каст сфæлдыста- дон цæстæнгасæй, йæхи цæттæ кодта бæстонæй, па- рахатæй-иу пайда кодта, æвзагзонынады æмæ методикæйы ногдæр цы чингуытæ фæзынд, уыдонæй. Уымæ гæсгæ-иу йæ ахуыртæ кæддæриддæр уыдысты зонадон, методикон æгъдауæй бæрзонд æмвæзадыл арæзт. Æмæ йæм-иу цымыдисæй хъуыстой, бирæ зонындзинæдтæ сæ истой куыд студенттæ, афтæ аспиранттæ дæр.
Куыд ахуыргонд, афтæ дæр Бибылты Розæйы наукон архайдæн университеты æмæ Ирыстоны зонадон кусджытæ кодтой аккаг аргъ. Наукон куыст-иу цы фарстайыл фыста Розæ, уый-иу цалынмæ бæстон æмæ алывæрсыгæй нæ сахуыр кодта, уæдмæ-иу æй нæ мыхуыр кодта, йе ‘мхъуыдыгæнджыты, студентты размæ-иу æй нæ хаста. Йæ зонадон куыстытæн стыр аргъ кодтой куыд Ирыстоны, афтæ Цæгат Кавказы ахуыргæндтæлингвисттæ дæр. Розæ хорз æмбæрста, разамынд цы кафедрæйæн лæвæрдта, уымæн йæ ахадындзинад Ирыстоны астæуккаг скъолаты рухстауæн архайды куыд стыр у, уый. Æмæ йын йæ куыст сæвæрдта аккаг наукон, педагогон æмвæзадыл.
Нал ис не ‘хсæн Бибылты Розæ. Цæмæй нæ зæрдыл хорзæй лæууа кæддæриддæр, уымæн ис ахъаззаджы фæрæз. Цы хъуыддæгтыл архайдта, æвзагзонынады, методикæйы къабæзты цы фарстатæ иртæста, уыцы хъуыддæгты йæм цы фæнд- тæ уыд, уыдон дарддæр хъæуы ноджы бæллиццаг- дæрæй кæронмæ хæццæ кæнын, иртасын. Афтæ куы бакæнæм, уæд йæ рухс номы раз къæмдзæстыг нæ уыдзыстæм.
Æрæджы ЦИПУ-йы ирон филологийы факультеты уыд нæ зынаргъ ахуыргонд æмæ ахуыргæнæг Бибылты Розæйы номарæн изæр. Сæ мысинæгты, йæ сурæт цæ- мæй цæстытыл ауайа, ууыл зæрдиагæй бацархайдтой æмæ сæ радзырдтой йæ хæстæджытæ, хиуæттæ æмæ æмкусджытæ, факуль- теты ныры æмæ раздæры студенттæ. Номарæн изæр саразыны хъæппæрис рав- дыстой национ скъолайы уырыссаг æвзаг æмæ лите- ратурæ амоныны методи- кæйы кафедрæ (йæ сæргълæууæг — филологон наукæты кандидат Ханайты Зæринæ), ирон филологийы факультеты 2-æм курсы студенттæ. Номарæн изæр райдыдта Бибылты Розæйы цард æмæ рухстауæн архайдыл дзурæг къамты видеопрезентацийæ (бацæттæ йæ кодта ирон филологийы факультеты 2-æм курсы студенткæ Рæмонты Алинæ). Номарæн изæры ма Розæйы сурæт, куыд ахуыргонд æмæ зæрдæхæлар адæймаг, афтæ сæ зæрдæагайгæ мысинæгты равдыстой ЦИПУ-йы президент, историон наукæты доктор, профессор, академик Мæхæмæтты Ахуырбег, ЦИПУ-йы ирон филологийы факультеты декан, УФйы æмæ РЦИ-Аланийы культурæйы сгуыхт кусæг, доцент Хозиты Барис, журналистикæйы факультеты кафедрæты сæргълæуджытæ, профессортæ Къомайты Риммæ æмæ Тедтойты Зинаидæ. Номарæн изæры ма уыцы-иу бон уыд Бибылты Розæйы тыххæй фыст чиныджы презентаци. Хаст æм æрцыдысты йе ‘мкусджыты мысинæгтæ æмæ йæ цардыл, стæй рухстауæн архайд æвдисæг къамтæ. Чиныг «Если не забыли, значит ты живая» бацæттæ кодта Цæгат Ирыстоны педагогон институты проректор, Розæйы æмкурсон Гæззаты Ларисæ. Æрæджы та Мысыкаты Беллæ ныффыста æмæ мыхуыры рауагъта монографи «Методический аспект русско-осетинских универсалий на синтаксическом уровне». Æмæ йæ ног зонадон куыстæй ссардта Бибылты Розæйы рухс ном.
Зæрдæ раст йæ æрфытæй ныккæрзы, уый хуызæн адæймæгтæ, ахуыргæндтæ цардæй æнæнхъæлæджы, бынтон æнафоны куы ацæуынц, уæд. Розæйæн йæ рухс бæллицтæ удхæссæг царды рауадзын кæй нал бауагъта, ууыл фæрыстысты æнæхъæн университеты ахуыргæндты коллектив, бирæ азты разамынд кæмæн лæвæрдта, уыцы кафедрæйы кусджытæ. Розæ фæцард кад æмæ радæй. Йæ зонадон æмæ рухстауæн бирæвæрсыг архайдæй ном æмæ цæсгом скодта университетæн æмæ йæ мыггагæн, йе ‘мкусджытæн. Стыр фæлтæрддзинад æм уыд лингвистты, æрыгон ахуыргæндты цæттæ кæныны хъуыддаджы. Розæ сын рæдау хай кодта йæ арф æмæ бирæвæрсыг зонындзинæдтæй, хионау сæ алкæуылдæр узæлыдис. Йæ раздæры студенттæ, аспи- ранттæ æнтыстджынæй ку- сынц куыд ЦИПУ-йы, афтæ Ирыстоны æмæ Уæрæсейы зонадон æмæ рухсадон ку- сæндæтты. Розæ методикон æмæ практикон æххуыс кодта республикæйы скъолаты уырыссаг æвзаг æмæ литературæйы ахуыргæнджытæн, методисттæн. Рæдауæй сын амыдта, скъоладзауы зæрдæйы зонындзинæдтæм æмæ дзырдаивадмæ уарзт куыд равзæрынгæнæн ис, æппæт уыцы сусæгдзинæдтæ. Се ‘хсæн алывæрсыгæй парахат кодта æвзаг æмæ ныхасы культурæйы нырыккон методикон æмæ зонадон амынддзинæдтæ. Йæ уды уыцы миниуджыты фæрцы Розæйæн стыр кад æмæ аргъ уыд ахуыргæндты æмæ ахуыргæнджыты ‘хсæн. Уый та йæ къухы æфтыд йæ рæстаг зонды, цардмæ æвронг цæстæнгасы æмæ кæддæриддæр йæ дзырд рæстдзинады сæрыл кæй уыд, уый фæрцы.
Розæ зыдта æвзаджы наукæйы вазыгджын фарстатæ хуымæтæг, мидисджын, фæлгонцджын ныхасæй æмбарын кæнын. Уæдæ-иу йемæ цалдæр минуты дæр чи аныхас кодтаид, уыцы адæймаджы удыиу Розæйы зæрдæйы хъармы фæрцы æрцард æнцойдзинад, рухс æмæ фарн. Уæдæ-иу йæ цæстуарзон амындтытæй, царды бæзгæ фæдзæхстытæй университеты æмæ факультеты чи нæ фæхайджын, ахæм адæймаг, зæгъæн ис, æмæ нæ разындзæн.
Куыд ахуыргонд, афтæ Розæ стыр аргъ кодта, йæ размæ зонадон кусджытæ æвзагзонынады, методикæйы, педагогикæйы цы æгъдæуттæ ныффидар кодтой, уыдонæн. Уыцы æппæт зонæнтæм Розæ каст табуйаг цæстæй. Фæлæ уый хыгъд йæхæдæг дæр ногдзинад бахаста йæ зонадон архайдæй педагогикæмæ, лингвистикæмæ. Уый та бафты, æрмæстдæр хъазуатон куыст чи кæны, йæ размæ æвæрд хæстæм куыдфæндыйы цæстæй чи нæ кæсы, куыстуарзаг чи у, ахæм адæймæгты къухы. Ахæм уыд дзæнæты бадинаг Бибылты Розæ. Йæ зынгæдæр зонадон куыстытæ сты: «Развитие связной речи учащихся национальной школы в процессе работы над синтаксическими конструкциями», «Особенности изучения грамматической основы предложения в школе», «Речевой самоконтроль как методическая проблема», «Особенности изучения обобщенно-личных конструкций русского языка в полилингвальной аудитории на материале книги Таймураза Мамсурова «Построй свою башню», «Сопоставительный анализ предикативной основы предложения в русском и осетинском языках».
Ахуыргонды хъæппæрисæй ЦИПУ-йы арæзт æрцыд дыууæ Æппæтуæрæсеон, дыууæ та регионалон наукон-практикон конференцитæ. Йæ бирæвæрсыг зонадон-рухсадон архайды фæрцы ЦИПУ-йы уырыссаг æвзаг æмæ литературæ национ скъолайы амоныны методикæйы кафедрæйы куыст хорзыл нымад æрцыд канд Ирыстоны нæ, фæлæ Цæгат Кавказы ахуыргæндты æхсæн. Розæ уыд университеты ахуыргондсекретарь, кандидаты диссертацитæ хъахъхъæныны фæдыл советы уæнг. Уымæй уæлдай цалдæр хатты æвзæрст æрцыд республикон фæсивæдон зонадон конкурс «Къахдзæф наукæмæ»-йы сæргълæууæгæй. Уæдæ цалдæр азы фæдфæдыл республикон радио «Алани»-йы уылæнтыл, комкоммæ эфиры, амыдта мидисджын рубрикæ «Знатоки русского языка». Уырыссаг æвзаг æмæ литературæйы ахуыргæнджытæн та бæлвырд фæткмæ гæсгæ арæзта цымыдисаг семинартæ. Кæд дзы йæ размæ æвæрд хæстæ бирæ хъарутæ домдтой, куыд ахуыргонд æмæ кафедрæйы сæргълæууæг афтæ, уæддæр-иу рæстæг ссардта студенттимæ сфæлдыстадон куыст кæнынæн. Розæ-иу ирон филологийы факультеты арæх арæзта литературонсфæлдыстадон изæртæ, фембæлдтытæ нæ аивады æмæ культурæйы кусджытимæ. Ацы аивадон изæртæ куыд бæрзонд эстетикон æмæ аивадон æмвæзадыл арæзт цæуынц, уый тыххæйиу кæддæриддæр фыст цыд республикæйы газетты, ныхас сыл-иу кодтой радио æмæ телеуынынадæй.
Кæд абон Бибылты Розæ не ‘хсæн нал ис, уæддæр йæ рухс номы æмæ хъуыддæгты фарн æнусон у, уымæн сæфæн ницы хуызы ис…
МЫСЫКАТЫ Беллæ, ЦИПУ-йы доцент, педагогон наукæты кандидат
