Уæрæсейы Федерацийы Конституцийыл сæххæст 25 азы, Уæрæсейы Советон Федеративон Социалистон Республикæйы Конституцийыл — 100 азы, адæймаджы барты иумæйаг декларациЙыл та — 70 азы. Ацы зæрдылдарæн бонты фæдыл ЦИПУ-йы юридикон факультеты паддзахадон барты кафедрæйы, РЦИ-Аланийы Конституцион тæрхондон, Политикон-барадон фарстаты цæгаткавказаг центр æмæ Уæрæсейы конституционалистты регионалон ассоциацийы хъæппæрисæй уыд Æппæтадæмон конференци «Российское право: история, современность и тенденции развития».
Архайдтой дзы Казахстаны, Цæцæны, Екатеринбурджы, Пятигорскы, Хуссар æмæ Цæгат Ирыстоны юридикон институтты профессортæ æмæ кафедрæты сæргълæуджытæ.
Конференци байгом кодта æмæ УСФСР-йы Конституцийы историйы фæдыл раныхас кодта ЦИПУ-йы президент, историон наукæты доктор, профессор Мæхæмæтты Ахуырбег. Куыд загъта, афтæмæй Конституци нæ бæстæйæн æппæты уæззаудæр азты, революцийы рæстæг, йæ равзæрды фæстæ бахъахъхъæдта нæ бæстæйы барады фæтк.
— Советон Конституцийæн бындур æвæрд æрцыд 1918 азы 10 июлы Советты Æппæтуæрæсеон V съезды. Ацы ран нæ зæрдыл æрлæууын кæндзыстæм Сыбырмæ хаст декабристты, рæстдзинадыл тохгæнджыты: Николай Муравьев æмæ Павел Пестелы. Паддзахы «Манифест» нæ бæстæйы адæмы сæфтмæ кæй кодта, уый адæм бамбæрстой, æмæ, 1917 азы кусæг кълас йæ къухтæм разамынд куы райста, уæд фараст мæйы фæстæ Советон хицауады «æвæрæнтæй» рахастой Конституци. Уæдæй абонмæ Конституци йæ тых, йæ хъару æмæ йæ нысантæ никуы фесæфта. Ахсджиаг уыд æмæ у кæддæриддæр. Советон Конституци хуымæтæг адæмæн цы бартæ радта, уыдон уыдысты царды æмæ рухс фидæны хæрзæбонæн, æмæ нын нæ фыдæлтæ дæр фæдзæхстой, ахуыр нæ кодтой алы ран дæр, алы хъуыддаджы дæр, бæрнондзинад хæссын, Фыдыбæстæ уарзын, — загъта Мæхæмæтты Ахуырбег.
РЦИ-Аланийы Конституцион тæрхондоны сæрдар Къесаты Станислав дæр конференцийы архайджытæн арфæ ракодта æмæ загъта, Конституци кæй у нæ ивгъуыд, нæ абон æмæ нæ фидæн.
— 80-æм азты кæрон æхсæнадон-политикон арæзты ивддзинæдтæ æмæ Советон Цæдисы фехæлд политикон системæ рацарæзтой. Уæрæсейы райдыдтой конституцион реформæтæ, æмæ арæзт æрцыд ног хуызы конституци. Рæстæджытæ сæхи кæнонтæ кæнынц, уый æмбарæм. Æмæ куыдфæнды ма уæд, уæрæсейаг адæймагæн æнæ Конституцийæ цæрæн нæй. Уый у бартæ хъахъхъæнæг, закъонæвæрæг æмæ фæткыл дзурæг паддзахадон документ, — загъта Къесаты Станислав.
Конференцийы архайджыты æппæт раныхæстæ дæр уыдысты цымыдисаг æмæ арфхъуыдыджын.
САУТÆТЫ Тамилæ Къам систа ЦÆГÆРАТЫ Дауыт
