Тохы быдыры цыдис иу уæлахизæй иннæмæ
Мæнæн, кадрон афицерæн, советон æфсады 29 азы чи баслужбæ кодта, Сырх æфсады службæгæнæджы хæдзары чи схъомыл, службæйы хæсмæ гæсгæ дæсгай гарнизонтæ æмæ горæттæ чи раивта, уымæн, кæй зæгъын æй хъæуы, календары амынд 23 феврал уæлдай зынаргъдæр у. Паддзахы хицаудзинад æппæрст куы ‘рцыд, уæд ног Уæрæсейы æфсад сси æцæг адæмон кусджыты-зæхкусджыты æфсад. Уæрæсейы Сырх æфсад сфидар мидбæстон хæсты, 14 империалистон паддзахады дунеон интервенцийы ныхмæ тох кæнгæйæ. Уыцы мидбæстон хæсты азты æфсад æххæст кодта йæ комкоммæ хæстæ, хъахъхъæдта бæстæйы адæмы æмæ ног Уæрæсейы арæнтæ.
Сырх æфсадæн уæлдай стырдæр фæлварæн уыдис Фыдыбæстæйы Стыр хæст. Мах, хæсты сывæллæттæ (уыдонимæ æз дæр), нæхи цæстæй федтам æмæ бавзæрстам уыцы хæсты уæззаудзинад. 2020 азы 9 майы Уæрæсе бæрæг кæндзæн уыцы æвирхъау хæсты фæуды 75 азы. Адæймаг гыццылæй цы фены æмæ фехъусы, уый йæ зæрдыл фæлæууы стырæй дæр. Хорз ма хъуыды кæнын, фашистон лæгмарты бирæ фылдæр тыхты ныббырстæн аккаг дзуапп раттыны фаг хъарутæ кæй нæ разынд æмæ не ‘фсады хæсты фыццаг мæйты фæстæмæ алæууын кæй бахъуыд, уый. Хъыг уыдис, кæй зæгъын æй хъæуы, уый, тынг хъыг. Мингай салдæттæ æмæ афицертæ фæмард сты уыцы æнæмсæр хæсты, фæлæ Сырх-Советон æфсад ныффæрæзта æппæт зындзинæдтæн дæр æмæ ныддæрæн кодта цыфыддæр, æгъатырдæр знаг — фашизм, фæуæлахиз Германы фырыстад æфсадыл.
Нæ бæстæйы æфсад йæ хæстæ кæддæриддæр æххæст кодта æмæ кæны, куыд æмбæлы, афтæ: хъахъхъæдта æмæ хъахъхъæны йæ адæмы æмæ йæ бæстæйы æнæхъæндзинад. Афтæ уыд дард Халхин-Гол æмæ цад Хасаны япойнæгтимæ хæсты, афтæ уыд финнæгтимæ цыбыр, фæлæ тугкалæн хæсты, афтæ уыд Фыдыбæстæйы Стыр хæсты дæр, Уæлахизы фæстæ та сабыр дуджы адæмы хъахъхъæдта Чернобылы атомон электростанцæйы срæмыгъды фæстиуджытæй. Уæдæ Советон æфсад йæ интернационалон хæс æххæст кодта бирæ фæсарæйнаг бæстæты, уыдонимæ Афганистаны 1979 азæй 1989 азмæ. Æппынфæстагмæ не ‘фсад, ныр Уæрæсейы æфсад, æруазал кодта гуырдзиаг агрессорты сæртæ æмæ 2008 азы геноцидæй аирвæзын кодта Хуссар Ирыстон æмæ Абхазы цæрджыты. Цыфæнды цауты ма архайæнт не ‘фсæддонтæ, уæддæр алы хатт дæр цæстыты раз вæййы Фыдыбæстæйы Стыр хæсты архайæг æфсæддоны фæлгонц, сæрибархæссæг хæстоны хуыз.
Æмæ ныгуылæйнаг нырыккон политологтæ, радикалон историктæ кæд хæсты истори зыгъуыммæ кæныныл архайынц, уæддæр нæ Уæлахиз дзырддаг никæимæ у — 1941-1945 азты фашизм ныддæрæн кодта Советон æфсад. Уыцы Стыр Уæлахизмæ егъау æвæрæн бахаста Ирыстон дæр. Ууыл дзурæг сты йæ минæвæртты лæгдзинады хабæрттæ. Æппæты карздæр тохты уыдон кæддæриддæр æвдыстой хъæбатырдзинад. Уымæн æвдисæн — нæ Советон Цæдисы Хъæбатырты нымæц — 79, уыдонæй дыууæ — Плиты Иссæ æмæ Иван Фесин — Советон Цæдисы дыууæ хатты Хъæбатыртæ. Уыцы кадджын хæрзиуæг, хъæбатырдзинады æппæты бæрзонддæр нысан лæвæрд æрцыд 35 иронæн. Æдæппæт та Ирыстоны хæстонтæй Фыдыбæстæйы Стыр хæсты сгуыхтдзинæдты тыххæй кадджын хæрзиуджытæ лæвæрд æрцыд 60 минæй фылдæрæн. Уыцы æмæ иннæ уæлахизæрхæссæг хæстонты ном сæнусон кæныны тыххæй республикæйы Ветеранты совет бацæттæ кодта æмæ мыхуырæй рауагъта чиныг «Уæлахизы салдæттæ» фондз томæй. Ныртæккæ цæттæ кæнæм Уæлахизы 75 азы бонмæ уыцы чиныджы æхсæзæм том.
Райсом, 23 февралы, нæ бæстæ сбæрæг кæндзæн Фыдыбæстæ хъахъхъæнæджы бон. Ацы æцæг æппæтадæмон паддзахадон бæрæгбон бæстæйы æфсæддон намысы æппæты кадджындæр бонты рæнхъы ахсы аккаг бынат. Бæрæгбоны хорзæх уæд, нæ бæстæйы Гæрзифтонг тыхты чи службæ кæны, Фыдыбæстæ хъахъхъæнынмæ бар чи дары, уыдоны се ‘ппæты дæр!
Бæрæгбоны хорзæх уæд Ирыстоны æппæт цæрджыты дæр!
Юрий ТИТАРЕНКО, РЦИ-Аланийы Ветеранты советы уæнг, гвардийы булкъон отставкæйы
