Уæрæсейы Президент Владимир ПУТИН йæ æрвылазон Ныстуаны Федералон æмбырды раз нæ бæстæйы социалон æмæ экономикон фарстатыл ныхас кæнгæйæ, сæйрагдæртимæ загъта фæндæгтæм зилыны тыххæй дæр. «Федералон трассæтæм хорз зылд цæуы, регионалон фæндæгтæ дæр аразæм, фæлæ нæ бынæттон фæндæгтæ заууатмæ æрцыдысты. Регионты æмæ горæтты разамонджытæм сидын — фæндæгты уавæрмæ фылдæр æргом раздахут. Сæ арæзтад, нырыккон технологитæй пайда кæнгæйæ, ноджыдæр рапарахат кæнын хъæуы, ахсджиаг фарста у сæ хæрзхъæддзинад. Бацархайæм, цæмæй фæндаггон фыдбылызты нымæц къаддæр кæна, адæм дзы ма сæфой, уый тыххæй æдасдзинады æппæт мадзæлттæ аразын хъæуы. Уæрæсейы автомобилон фæндæгты цалцæг æмæ арæзтадæн хæстæгдæр æхсæз азмæ, алы фæрæзты æххуысæй, радих кæндзыстæм иуæндæс триллион сомæй фылдæр». Регионалон проект «Республикæ Цæгат Ирыстон-Аланийы фæндæгтæ» царды куыд уагъд цæудзæн, йæ фæлгæты цы хъуыддæгтæ сараздзысты æмæ адæмæн цы удæнцойдзинад æрхæсдзысты, уый тыххæй дзуры РЦИ-Аланийы Фæндæгты хæдзарады комитеты сæрдары хæдивæг АКЪОТЫ Алан:
— Нæ республикæйы фæндæгтæ хъуамæ дæнцæгæн хæссой — ахæм нысан æвæрæм нæ размæ. Комитеты бæрны ис 1001 километр республикон нысаниуæджы фæндæгтæ, уыимæ, Дзæуджыхъæуы уынгтæ дæр хъуамæ уой æнцонфадатджын æмæ аив. Æппæт мадзæлттæ дæр аразæм, цæмæй къаддæр кæной фæндаггон фыдбылызтæ. Национ проект конд у 2019-2024 азты æмгъуыдмæ.
Ацы аз фылдæр æргом аздахдзыстæм районты фæндæгтæм. Рахизфарсы районы, Беслæны ногæй рацараздзыстæм Сиговы уынг; Горæтгæрон районы, Октябрыхъæуы — Маяковскийы уынг, Михайловскы — Аразджыты уынг. Ивд æрцæудзæн зæронд асфальт, сывæрдзысты дзы бордюртæ, фæндаггон нысантæ. Ацы аз фæндагаразджытæ сæ размæ стыр хæстæ æвæрынц, уыдонæн сæ ахсджиагдæр, Мæздæджы район республикæйы иннæ районтæ æмæ Дзæуджыхъæуимæ чи бабæтдзæн, ахæм комкоммæ фæндаджы арæзтад. Проект у цæттæ, ныртæккæ ис паддзахадон экспертизæйы. Автомобилон фæндаг «Кавказ — Хурыхъæу-Малгобек — Мæздæг»-æн ис стыр социалон нысаниуæг. Æнæмæнг, ацы фæндаджы арæзтад хорзæрдæм фæзындзæн бынæттон цæрджыты цардыуагыл, районы социалон-экономикон райрæзтыл. Ныртæккæ уырдæм æмæ фæстæмæ цæуæм сыхаг республикæты фæндæгтыл, æмæ уый раст нæу. Ног фæндагæн йæ дæргъ уыдзæн 60 километры бæрц. Æппæт хъæугæ мадзæлттæ конд куы æрцæуой, уæд сæрды мæйты райдайдзæн фæндаджы арæзтады фыццаг хай. Куыд нысан кæнæм, афтæмæй дыууæ азмæ Мæздæгмæ комкоммæ лæгъз æмæ æнцонвадат фæндаг лæггад кæндзæн адæмæн.
Бæлццæттæ цæмæй къуылымпытæ ма æвзарой, уый тыххæй Хæзныдонмæ хæстæг, автомобилон фæндаг «ДзæуджыхъæуÆрыдон-Цыкола-Лескен2»-йы 77-æм километры, цæугæдон Æрæфы сæрты райдыдта ног хиды арæзтад. Йæ фæтæн уыдзæн 12 метры, йæ дæргъ та — 113,5 метры. Æфсæн-бетон конструкцитæй фидæны хидæн скодтой йæ бындур, афтæмæй уал ахицæн арæзтады фыццаг хай. Ацы азы кæронмæ аив æмæ фидар хид уыдзæн цæттæ.
Сæрмагонд паддзахадон программæ «Хъæууон территориты райрæзт»-мæ гæсгæ ацы аз республикæйы Фæндæгты хæдзарады комитетæн федералон бюджетæй радих кæндзысты субсидитæ 41 милуан сомы. Уыцы фæрæзтæй арæзт æрцæудзысты ног фæндæгтæ. Дыууæ километры дæргъæн фæндагæй пайда кæндзысты хъæууонхæдзарадон кооператив «Æрыдон»-ы кусджытæ, Дыгуры районы та арæзт æрцæудзæн кооператив «Аннушкæ»-йы æхсыры-товарон фермæмæ бацæуæн — æдæппæтæй 1,9 километры.
Нырæй фæстæмæ комитет йæ цæст дардзæн, республикæйы æппæт фæндæгтыл цы видеоцæстдарды камерæтæ ис, уыдоны куыстхъомдзинадмæ . Хицæн адæймæгты къухы уыдысты нырмæ. Сæ лæггадæн стыр аргъ агуырдтой. Æнæмæнгхъæугæ, адæмы æдасдзинадæн ахъаз чи у, уыцы камерæтæ хъуамæ уой паддзахады исбоны. Ахæм уынаффæ рахаста республикæйы разамынд æмæ сæ самал кæныныл бацархайдта. Автоматикæйы æххуысæй чи кусдзæн, цæстдарæн ахæм 41 зонæйы видеоцæстдарды камерæтимæ цæттæ уыдзысты маймæ, сæ иумæйаг аргъ у 127 милуан сомы, уыцы æхца фыст æрцæудзæн æртæ азмæ. Фæндаггон фыдбылызтæ æрцæуынæй тæссагдæр кæм у, шофыртæ æгæр тагъд кæм скъæрынц, стæй фылдæр машинæтæ кæм цæуы, ахæм рæттæ сбæлвырд кодтой паддзахадон автоинспекцийы кусджытæ. Ныфс нæ ис, фæндагыл цæуыны фæтк чи халы, уыдоны нымæц афтæмæй кæй фæкъаддæр уыдзæн. Закъонмæ гæсгæ, фæндагыл цæуыны фæтк фехалыны тыххæй ивартæ æрвитдзысты регионы Фæндæгты фондмæ, ома, иварты æхцатæ хардзгонд цæудзысты ног автомобилон фæндæгтæ аразыныл æмæ зæронд фæндæгтæ цалцæг кæныныл.
Дарддæр æххæстгонд цæуы фæндæгты арæзтады политикæ. Афæдзы кæронмæ конд æрцæудзысты фистæгæй цæуджытæн 20 ахизæны. Ахизыны тыххæй фæндаггон нысантæ, фыццаджыдæр, фæзындзысты скъолаты æмæ æппæт ахуырадон кусæндæттæм хæстæг.
Æнгом æмгуыстад комитетæн ис районты бынæттон хиуынаффæйады администрацитимæ. Курæм сæ, цæмæй æвæстиатæй бацæттæ кæной сæ территорийы фæндæгтыл цæуыны комплексон схемæтæ æмæ сæ паддзахадон автоинспекцийы хайадимæ сфидар кæной.
Афæдзы дæргъы алы бон дæр арæзтæдтæ æххæстгæнæг куыстуæтты архайдæй зылд цæуы фæндæгтæм, сæ кæрæттæ сын æфснайынц, фæндæгтыл цæуыны нысантæ ног кæнынц, зилынц хидтæм, зымæджы та мит æмæ ихимæ тох кæнынц.
Ныхæстæй нæ, фæлæ хъуыддагæй бавналдзыстæм нæ республикæйы фæндæгтæ аразынмæ.
Ныхас ныффыста ГУГКАТЫ Жаннæ
