Фыдыбæстæйы Стыр хæстæй цы æртæтигъон фыстæджытæ цыд, уыдонмæ куыд æхсызгонæй æнхъæлмæ кастысты алкæй бинонтæ дæр, алы хæстон лæджы зонгæтæ, хиуæттæ, суанг ма сыхбæстæ æмæ хъæубæстæ дæр, уыдон ма абон дæр арæх æрымысынц хæстонты байзæддæгтæ.
Рæстæг сæ хуыз кæмæн аивта, уыцы фыстæджытæ хæсты азты кæмæ цыдысты, уыдонæн хастой стыр цин æмæ ныфс. Уыдон дзурæг уыдысты, сæ ахсджиаг фыд, хистæр æфсымæр, хæдзардарæг бинойнаг сæрæгас кæй у, ууыл. Иу хæцæнæй иннæйы ‘хсæн цыбыр фыстæджытæ уыдысты сомбоныл, фидæныл æууæндæнтæ. Æмæ сæ æвæрдтой бæрæг ран, хъахъхъæдтой сæ хæзнайау.
Рæстæгæй-рæстæгмæ-иу сæ райстой æмæ-иу сæ кастысты сæ бинонтæн, сæ кæстæртæн, сæ зонгæтæн, сæ къабæзтæн. Хъахъхъæдтой сæ цæстыгагуыйау. Бирæтæ сæ лæвæрдтой кæстæр фæлтæртæм дæр. Æмæ æрвыст кæмæ уыдысты, кæд абон уыдонæй æгас ничиуал у, уæддæр сæ сæ кæстæр фæлтæртæ хъахъхъæнынц, æвдисынц сæ кæстæрты кæстæртæм сæрыстыр æмæ æхсызгонæй.
Уæлдай зынаргъдæр та сты, хæсты чи бацарæфтыд, йæ бинонтыл чи нал сæмбæлд, уыдоны фыстæджытæ.
Редакцимæ нæм ахæм рагон фыстæджытимæ æрбацыдысты, 1944 азы латвийаг поселок Джукстейы чи фæмард æмæ 1981 азы онг æбæрæг чи уыд, Едзиты Харитоны фырт Гадзойы иунæг чызг Светланæйы кæстæртæ, йæ фырт Боситы Руслан йæ бинойнаг Аленæимæ. Уыдон куыд радзырдтой, афтæмæй Светланæйы фыд Гадзойы бирæ рæстæг агуырдтой фæсхæст, алы рæттæм фыстæджытæ æрвитгæйæ, фæлæ истой æрмæстдæр иунæг дзуапп: «фесæфт æбæрæгæй». Æрмæст сæм 1981 азы Латвийы æвзонг фæдагурджытæ цы фыстæг сæрвыстой, уым куы бакастысты, поселок Джукстейы 1944 азы 29 декабры цы 6 мин хæстоны фæмард, уыдонимæ кæй уыд Едзиты Харитоны фырт Гадзо дæр, уæд сын уый цыдæр æхсызгондзинад æмæ сæрыстырдзинад æрхаста. Уыцы хъæбатыр хæстонтæн сæвæрдтой цыртдзæвæн æмæ йыл ныффыстой се ‘ппæты мыггæгтæ дæр.
Æртæтигъон фыстæджытæ… Хæрзцыбыр æмæ ахсджиаг… Цин æмæ ныфсхæссæг фыстæджытæ…
Сæ алкæцы дæр райдайы афтæ: «Уæ бонтæ хорз уæнт Ольгæ (йæ хо), Довка (йæ бинойнаг), Зелимхан (йе ‘фсымæры лæппу), Венерæ (йæ хо) æмæ Владимир! Куыдтæ цæрут, кæд дзæбæх, уæд хорз. Лæг æнæниз куы уа, уæд уымæй хуыздæр ницы ис».
Æмæ дарддæр йæхи тыххæй хæрз цыбырæй: дæн æнæниз, сæрæгас, зæгъгæ. Фыстæджы кæй ранымайы, уыдонæй йын чи цы бавæййы, уый мах фæбæрæг кодтам газеткæсджытæн хуыздæр æмбарынæн.
Светланæйы фырт Боситы Руслан æмæ йæ бинойнаг Аленæ ныр сæрыстырæй равдисынц уыцы фыстæджытæ сæ кæстæртæм; медицинон наукæты доктор Аланæ æмæ арæзтады инженер Сæрмæт, стæй уыдоны кæстæртæм, гуырын сæм кæнынц патриотон æнкъарæнтæ.
Касаты Батрадз
