Ивгъуыд æнусы æхсайæм азты кæрон – æвдайæм азты Ирыстоны культурон цард цæджджинагау фыхти, алы хъæуы дæр уыд культурон артдзæст, æмæ хихъæппæрисадон къордты архайджытæ адæмы зæрдæтæ рухс кодтой сæ аивадæй. Адæмон театртæ, адæмон кæфтыты ансамбльтæ, эстрадон æмæ героикон зарæггæнджыты къордтæ… Архайдтой алыхуызон фестивальтæ æмæ конкурсты, куыд районы æмæ республикон, афтæ æппæтцæдисонты дæр æмæ-иу дзы арæх систы лауреаттæ.
Хистæртæ хорз хъуыды кæнынц Джызæлы адæмон сгуыхт ансамбль «Арт», уый ссис канд кафын æмæ зарыны скъола нæ, фæлæ адæмы хъомыладон артдзæст дæр. Бирæ сты, йæ фыццаг бонæй чи архайдта кафджытæ æмæ зарджыты къордты, уыдон. Бирæтæ дзы се ‘цæг дунемæ ацыдысты, фæлæ сæ арф фæд ныууагътой Ирыстоны культурæйы.
Дигорайы адæмон кæфтыты ансамбль «Кафт» дæр къаддæр хъуыстгонд нæ уыд – 1971 азы дигорайаг чызджытæ æмæ лæппутæ сæ æрдхæрæны рæсугъд аивадæй дисы бафтыдтой Польшæйы цæрджыты æмæ горæт Зкопаны райстой ГРАН-ПРИ IV Æхсæнадæмон хохаг фольклоры фестивалы. Цæттæ сæ кодтой ирон кафты сусæгдзинæдтæ иттæг хорз зонæг æрдхæрæны Уарзиаты Хадзысмел, Соппойты Батырбег æмæ Торчынты Бексолтан.
Уæдæ Чермены хъæуы цæрджытæ дæр стырæй-чысылæй уарзтой аивад, архайдтой бынæттон клубы алыхуызон хихъæппæрисадон къордты, хорз арæхстысты зарынмæ, кафынмæ, уыд сæм адæмон театр дæр. Æмæ 1967 азы черменæгтæ рес-
публикон фестивалы фыццаг бынат куы бацахстой, уæд ууыл хъуыддаг нæ банцад – республикæ хъуамæ архайдтаид Цæгат Кавказы адæмты аивадон фестивалы, æмæ культурæйы министрад æрæмбырд кодта, республикæйы кад дзы чи хъахъхъæн-
дзæн, ахæм коллективтæ, уыдонимæ – Чермены клубы зарæггæнджытæ æмæ кафджыты къорд, стæй, уæлдæр цы ансамбльты кой ракодтам, уыдон (уынут сæ хуызисты).
Фестиваль куы ацыд, уый тыххæй нын радзырдта Чермены хъæуы хихъæппæрисадон къорды раззагдæр архайæг, уæд – æрыгон чызг, мадзал амонæг, ныр та – Дзæуджы-
хъæуы 41-æм скъолайы директор Бырнæцты Эммæ:
– Фестиваль Ростовы æрæмбырд кодта Цæгат Кавказы республикæтæ, облæсттæ æмæ крайы минæвæртты. Мæныл 16 азы цыд уыцы рæстæг, æмæ мæ фыд, скъолайы директор Бырнæцты Хъазыбег цæхгæр ныллæууыд, къахдзæф дæр никæдæм акæндзынæ, зæгъгæ. Фæлæ йæм культурæйы министр телефонæй куы æрдзырдта, уæд дыууæ нал загъта. Уый диссаджы культурон цау уыд! Жюрийы уæнгтæ уыдысты Мæскуыйæ, æмæ нæ алчидæр æнкъардта, йæ размæ цы бæрнон хæс лæу-
уыд, уый – республикæйы цæсгом ирдæй равдисын аивады алы хуызты. Æрмæст нæ кафджытæ уыдысты 50 къайы, сæ зæронддæр Афæхъойыл цыд 91 азы, кæстæр лæппуйыл та – 4 азы! Нæ солисты згъæрхæдон ласта 25 килограммы! Фыццаг бынат бацахстам æмæ тынг сæрыстыр уыдыстæм. Жюрийы уæнгтæ нын егъау дидинджыты тæскъ куы рахастой, уæд ма махæй амондджындæр кæм уыд! Уæдæй нырмæ кæд бирæ рæстæг рацыд, уæддæр уыцы бонтæ, зæгъын æмбæлы, минутгай мæ зæрдыл лæууынц. Тынг бирæ архайджытæ уыд фестивалы æппæт стыр Кавказæй, æмæ сæрыстыр дæн, уыцы уæлахизы мах, Чермены хъæуы цæрджыты, æвæрæн дæр кæй уыд, уымæй.
Къамы: Чермены хъæуы хихъæппæрисадон къорды уæнгтæ, 1967 азы республикон аивадон фестивалы уæлахиздзаутæ.
ГАПБАТЫ Алетæ
