Знон Уæрæсейы Президент Владимир Путин æмæ Цæгат Ирыстоны Сæргълæууæг Сергей Меняйлойæн кусæг фембæлд уыд Кремлы. Ныхасы архайджытæ бæстон æрдзырдтой регионы дарддæры социалон-экономикон райрæзты нысантыл, сæрмагонд æфсæддон операцийы архайджытæ æмæ сæ бинонтæн уæлæмхасæн æххуысы ног мадзæлттыл, стæй æндæр ахсджиаг фарстатыл.
Фембæлды райдайæны Сергей Меняйло Уæрæсейы Президентæн бузныг загъта, хицаудзинады федералон оргæнты ‘рдыгæй Цæгат Ирыстоны социалон-экономикон размæцыды фарстатæм иудадзыг бæстон цæстдард кæй ис, уый тыххæй. Регионы разамонæг Президентæн бæстон радзырдта, республикæ дарддæры райрæзты нысантыл куыд кусы, уый тыххæй.
Афтæ, Сергей Меняйлойы хъусынгæнинагмæ гæсгæ, 2025 азы мидрегионалон продукты бæрц рауад 355 миллиард сомы бæрц (2024 азимæ абаргæйæ, 50 миллиард сомы фылдæр). Ахæм бæрæггæнæн къухы бафтыд цалдæр ахсджиаг æууæлы фæрцы: регионы сæйраг капиталмæ инвестицитæ сырæзтысты, агропромышленнон комплексы, промышленносты, логистикон центртæ æмæ туризмы инфраструктурæйы объектты архайд зынгæ фæхъомысджындæр.
Республикæйы экономикон размæцыды хъуыддагыл комкоммæ чи ахады, уыцы егъау проекттæй цалдæр ныридæгæн æххæстгонд æрцыдысты. Уыдоны нымæцы – дыргъдæтты компани «Казачий хутор» æмæ хъæрмуæтты комплекс «Алани» (кæд фыццаг куыстуат ныр цалдæр азы дæргъы æнтыстджын архайд кæны, уæд дыккаг та нырма фыццаг тыллæг райста).
Дарддæр Сергей Меняйло радзырдта, хæстæгдæр фидæны регион цы ахадгæ инвестицион проекттыл кусдзæн, уый тыххæй.
– Дæ амынддзинадмæ гæсгæ, республикæ архайы стыр транспортон-логистикон хаб саразыныл. Куыд нысангонд цæуы, афтæмæй дзы уыдзæн алыхуызон товарты 90 милуан иуæгæй фылдæр æфснайæн бынæттæ. Проект æххæстгонд куы ‘рцæуа, уæд регионы уæлæмхасæн фæзын-дзæн 8,5 мин ног кусæн бынаты, – бафиппайдта Цæгат Ирыстоны Сæргълæууæг.
Уымæй уæлдай, ацы аз республикæйы райдайдзæн, базальты хомаджы бындурыл алыхуызон хъæугæ продукци кæм уадздзысты, ахæм ног заводы арæзтад. Нырыккон технологон ифтонггæрзты фæрцы ног куыстуат иу азмæ уадздзæн базальты бындурыл арæзт продукцийы 45 мин тоннæйы бæрц.
Азы пълантæм бахастæуыд Фыййагдоны ног пульмонологон центры арæзтад дæр. Сергей Меняйлойы ныхасмæ гæсгæ, ацы ахсджиаг социалон объекты проектон-сметон документаци ныридæгæн у цæттæ. Гæххæттытæ хæстæгдæр рæстæг æрвыст æрцæудзысты паддзахадон экспертизæмæ. Цæстдарæг оргæнты хатдзæг фидаргонд куы ‘рцæуа, уæд подрядчиктæ арæзтадмæ бавналдзысты.
Социалон фарстатыл дзургæйæ, регионы разамонæг дарддæр куыд фæбæрæг кодта, афтæмæй республикæ уæхскуæзæй кусы цæрæнуатон программæтæ æххæст кæныныл дæр.
– Зæгъæм, республикæ ныридæгæн ахицæн кодта нысанмæарæзт программæ «Цæрæнуæттæ – уæрæсейаг бинонтæн»-ы фыццаг къæпхæныл куыст. Уый фæрцы регионы цæрæг 775 бинонтæ асламдæр аргъæй райстой ног фатертæ. Уыимæ, бирæсывæллонджын бинонтæ æмæ адæмы иннæ льготон къордты минæвæрттæн фатерты аргъ у ноджы асламдæр. Ацы аз республикæ бавналдзæн цæрæнуатон прог-рамммæты дыккаг къæпхæнмæ. Уый фæрцы ноджыдæр ма 1 мин бинонтæ суыдзысты ног фатерты хицæуттæ, – радзырдта Сергей Меняйло.
Фембæлды архайджытæ сæрмагонд æргом аздæхтой Беслæны генералон пълан æххæст кæныны фарстамæ дæр. Уыцы документы бындурыл ахадгæ куыст цæуы горæты дарддæры социалон-экономикон райрæзтыл. Амынд пълантæм цы 49 ахсджиаг объекты арæзтад æмæ цалцæг бахастæуыд, уыдонæй уал ныридæгæн 46 цæттæ сты (куыстыты иумæйаг аргъ у 8,5 миллиард сомæй фылдæр). Иннæ объекттыл дарддæр куыст цæуы.
Президент æмæ федералон Хицауады амынддзинæдты бындурыл дунеон культурон-патриотон центр «Беслæн. Фыццæгæм скъола»-йы экспозициты дарддæры арæзтадæн дихгонд æрцыд 250 милуан сомы. Уымæй уæлдай, 2026 азы æххæстгонд æрцæудзысты номарæн комплекс «Зæдты горæт»-ы фæлгонцады куыстытæ дæр (уыдонæн нысангонд цæуы 110 милуан сомы бæрц).
Сæрмагонд цæстдард ис, фыццæгæм скъолайы арæзт террористон фыдракæнды хъыгдард чи баййæфта, уыцы адæмæн уæлæмхасæн паддзахадон æххуыс дæттыны хъуыддагмæ дæр. Адæмы уыцы къордæн социалон субсидитæ дæттынæн иу азы æмгъуыдмæ нысангонд цæуы 100 милуан сомы бæрц. Уыимæ, ахæм социалон æххуысы мадзæлтты æмгъуыд адарддæр кодтой 2030 азы онг.
Абоны уавæрты архайгæйæ, æнæмæнг, бæстон каст цæуы сæрмагонд æфсæддон операцийы архайджытæ æмæ сæ бинонтæн æххуысы фарстатæм. Ныртæккæ республикæ адæмы уыцы къорды минæвæрттæн кæны 32 алыхуызон социалон лæггады. Уыцы нысанæн 2022 азæй нырмæ хардзгонд æрцыд 3,6 миллиард сомы бæрц.
Республикæ кусы регионалон программæ «Æхсарджын Ирыстон»-ыл дæр. Уый сæйрагдæр нысан у сæрмагонд æфсæддон операцийы ветеранты нымæцæй дæсны специалистты бацæттæ кæнын, цæмæй фæстæдæр сæ профессион дæсныдзинад равдисой, хицаудзинады регионалон æмæ бынæттон оргæнты, стæй æхсæнадон иугæндты кусгæйæ.
Сæрмагонд ныхасы аккаг у, ацы аз Цæгат Ирыстоны ахуырадон уагдæтты æфсæддон-патриотон хъомылады фарстаты фæдыл уынаффæгæнджытæ кусын кæй райдайдзæн, уый дæр. Ахæм ног проекты фæрцы сæрмагонд æфсæддон операцийы архайджыты ‘ргом здæхт æрцæудзæн ахуырадон куыстмæ, рæзгæ фæлтæры патриотон хъомылады фарстатæ дæр ахадгæдæр хуызы лыггонд цæудзысты.
Владимир Путин хорзæрдæм фæбæрæг кодта, Цæгат Ирыстоны Сæргълæууæг сæрмагонд æфсæддон операцийы архайджытæ æмæ сæ бинонтæн æххуысы мадзæлттыл бæрнонæй кæй кусы, уыцы æууæл.
Ныхасы архайджытæ æрдзырдтой цæрæнуатон-коммуналон хæдзарад æмæ энергетикæйы комплексы æнæкъуыхцы райрæзты программæ, экономикæйы къабæзтæн дæсны специалисттæ цæттæ кæныны пълантæ æмæ æндæр нысантыл куыст куыд цæуы, ууыл дæр.
РЦИ-Аланийы
Сæргълæууæг æмæ
Хицауады пресс-службæ
