Вахтанговы номыл Уырыссаг академион
театрыл сæххæст 155 азы
Афтæ рауад, æмæ Лермонтовы пьесæ «Маскарад»-мæ гæсгæ спектаклæй райдыдта Евгений Вахтанговы номыл Уырыссаг академион театры азфыст. Уыцы бон, 1871 азы 15 апрелы, театры сценæйы æнтыстджынæй æвдыст æрцыд йæ премьерæ. Абоны театр у цардхъом, 4-5 ног спектаклæй фæхъæздыгдæр вæййы сезонмæ йæ репертуар. «Æз дзуапп дæттын театрдзауы ахастыл нæ театрмæ», – зæгъы, аивадон артдзæстæн æртын азæй фылдæр чи лæггад кæны, уыцы курдиатджын адæймаг – йæ аивадон разамонæг, Уæрæсейы адæмон артист Владимир Уваров.
Цæгат Кавказы рагондæр театры уæлмонц дунемæ исæг сурæттæ, æцæгдзинад ахуыр кæныны, аивады сусæг фæзилæнтæ æмæ ныхмæлæуддзинады, алыхуызон адæймæгты удысконд æмæ дунеæмбарынады тыхы гом фæзæн æнæфæзынгæ нæ уыд, фыццаджыдæр, Дзæуджыхъæуы, уымæн æмæ театрмæ уарзондзинады тых æгæрон уыд йæ цæрджыты ‘хсæн. Йæ зын – йæ райдайæн, театры фыццаг актертæ уыдысты профессионалтæ, йæ фыццаг пьесæтæ дзы фыста æмæ ‘вæрдта литературон хайады сæргълæууæг Михаил Булгаков, йæ фыццаг спектакльтæ ам сæвæрдта Евгений Вахтангов, театр ныр хæссы йæ ном. Сæ фæлгонц æмæ декорацитыл куыста Хетæгкаты Къоста. Дзæуджыхъæумæ арæх цыдысты уæрæсейаг раззагдæр актертæ æмæ театралон архайджытæ. Вахтангов йæ фыццаг театралон ахуыргæнджытыл нымадта гастролон театры хъуыстгонд актертæ, æфсымæртæ Рафаил æмæ Роберт Адельгеймты. Æвæццæгæн, иннæ рæттимæ абаргæйæ, сæ аивад уæлдай хæстæг кæй уыд ирыстойнаг романтикон горæтæн, уымæн афтæ рауад.
Цæмæй цæры, йæ ивгъуыд, абон æмæ хæстæгдæр фидæныл цыд ныхас республикæйы журналисттимæ фембæлды рæстæг Уырыссаг академион театры Владимир Уваровæн.
– Майы нæ фæндыд нæ театры юбилей скæнын, фæлæ нæ уайы, уымæн æмæ нæ бацæттæ кæнын хъæуы дыууæ спектаклы премьерæйы. Сæ иу – Михаил Рощины «Эшелон», иннæ – Милн Аланы «Мистер Пин проходит мимо». Июны райдайæн цæуæм гастрольты, куы сыздæхæм, уæд, табуафси, хонæм уæ нæ юбилеймæ. Фæнды нæ æрбахонын Уæрæсейы Театралон архайджыты цæдисы сæрдар Владимир Машковы. Йемæ ныхас кодтон, æмæ бацин кодта, Дзæуджыхъæуы, дам, никуы уыдтæн, æмæ мæ фæнды ссæуын. Æрбахондзыстæм нæ театры хæлæртты сыхаг республикæтæй, Цæгат Ирыстоны ныры æмæ раздæры разамонджыты. Сæ иуы хъуыдымæ гæсгæ, Уырыссаг театр ис Уæрæсейы дæс хуыздæр театрты рæгъы.
Æрæджы архайдтой Бетъырбухы театралон фестивалы. Ацы горæт рагæй дæр культурон столицæйыл нымад у, ирыстойнаг рагондæр театры презентацийы рæстæг йæ архайджытæ базонгæ сты йæ историимæ, йе сфæлдыстадон цардимæ, цы зындгонд адæймæгтæ дзы акодтой сæ фыццаг къахдзæфтæ, цы диссаджы курдиатджын актертæ хъазыд йæ сценæйыл æмæ дисы бацыдысты, Вахтанговы номхæссæг театры сфæлдыстадон цард куыд хъæздыг у æппæтæй, ууыл. Æнус æмæ ‘рдæджы размæ дæр, абон дæр, аивадон разамонæджы ныхасмæ гæсгæ, сæ театрдзау у денджызы былыл наутæн фæндагамонæг цырагъау. Амоны сын фæндаг, рухсмæ йæм цæуынц æмæ сæ амидин кæнынц сфæлдыстадон уæлахизтæм. Фæрсырдыгæй æрбахонæм курдиатджын режиссерты, уый зыны актерты рæзтыл, уымæн æмæ, актер рæзы режиссурæ, драматургия æмæ рольтыл. Æвæрæм классикæ, хорз профессионалон, нырыккон драматургийы спектакльтæ. Уыдонæн бар ис академион театры репертуары уæвынæн. Алцыдæр аразгæ у театры гæнæнтæй. Грибоедовы «Горе от ума» цы театры бон у сæвæрын, уымæн цавæрфæнды спектакль дæр бантысдзæн сæвæрын. Мах классикон театр стæм. Цы бирæ дипломтæ æмæ нæм Арфæйы гæххæттытæ ис, уыдоны фылдæр хайы загъд ис ахæм ныхæстæ: «Бузныг уын, кæй хъахъхъæнут уырыссаг театры хуыздæр традицитæ», æмæ ууыл æцæгæйдæр архайæм, – зæгъы Владимир Иваны фырт.
Ныридæгæн театр цæттæ кæны, ацы аз июлы æртыккæгæм хатт Дзæуджыхъæуы цы театралон фестиваль – «Вахтангов. Путь домой» ацæудзæн, уымæ. Æвдæм июлы юбиляр равдисдзæн Уильям Гибсоны пьесæмæ гæсгæ æвæрд спектакль «Сотворившая чудо».
ХУЫБИАТЫ Ларисæ
