5 июны Бетъырбухы Æхсæнадæмон экономикон форумы пленарон æмбырды раныхас кодта Уæрæсейы Федерацийы Президент Владимир Путин.
Йæ доклад уыдис арфхъуыдыджын æмæ мидисджын. Лæмбынæг цы фарстатыл æрлæууыд, уыдонæн рагагъоммæ дзуаппытæ ратта дунеон информацион агентадты минæвæрттимæ фембæлды. Афтæ, паддзахады разамонæг радзырдта, не ‘фсæддонтæ «Орешник»-æй куыд спайда кодтой, уый тыххæй, конфликты кæрон, Зеленскиимæ фембæлгæйæ йын цы загътаид, стæй ма сын сæ зæрдыл æрлæууын кодта, немыцаг паддзахад экономикон кризисæй куыд хъуамæ рацæуа, уый.
Владимир Путин æрлæууыд форумы сæйраг темæйыл – дунеон экономикæйы рæзты прагматикон фæндаг æмæ уыцы уавæрты дуне цы хуызы рæздзæн, ууыл. Фæбæрæг кодта Уæрæсейы инфляцийы æмвæзад, мызды рæзт, глобалон ивддзинæдтæ æмæ Уæрæсейы нысантæ экономикæйы. Рæгъмæ рахаста царды алы къабазы ахсджиагдæр фарстатæ, сæ алыг кæныны нысантæ.
Паддзахады Президент бæстон æмæ лæмбынæг дзуаппытæ ратта пленарон æмбырды архайджыты фарстытæн.
РЦИ-Аланийы Сæргълæууæг Сергей Меняйло Бетъырбухы Æхсæнадæмон экономикон форумы фæзтæй иуы фембæлд Æнæххæст барджын æхсæнад «Газпром межрегионгаз»-ы генералон директор Сергей Густовимæ.
Республикæйы Сæргълæууæг зæрдиаг арфæ ракодта «Газпром-межрегионгаз»-ы разамонæг æмæ коллективæн, Цæгат Ирыстоны фæстаг азты цы стыр куыст бакодтой, уый тыххæй. Афтæ, фæстаг фондз азы дæргъы регионы æппæтафонон курорт «Мамысон»-ы онг æвæрд æрцыдысты хызтæ, сарæзтой газы хæтæл газдæттæн станцæ «Зæрæмæг»-мæ, Алагиры районы фараст хъæумæ газ уагъд кæй руаджы ‘рцыд, ахæм газы хæтæл.
2030 азмæ ма республикæйы хъуамæ газ бауадзой Алагир æмæ Æрæфы районты 18 хъæумæ, альпинистон базæ «Комы-Арт»-мæ, æртæ газдæттæн станцæйы та ногæй рацараздзысты. Горæтгæрон районы газы хæтæл-бæттæн сараздзысты, цæмæй цæрджытæн газ æнæкъуылымпытæй лæвæрд цæуа.
Социалон догазификацийы программæйы фæлгæты республикæйы цæрджытæй æрбацыд 4 мин бавдысты. Газ уагъд æрцыд 2,9 мин хæдзарæй фылдæрмæ, ацы программæ æххæст кæнынæй Цæгат Ирыстон хаст æрцыд нæ бæстæйы дæс хуыздæр регионы хыгъдмæ.
РЦИ-Аланийы Сæргълæууæг Сергей Меняйло æмæ Хуссар-Ныгуылæйнаг Сбербанчы сæрдар Анатолий Песенников бафыстой дывæрсыг бадзырд цифрон технологиты къабазы æмгуыстады тыххæй ирон æвзагимæ куысты. Бадзырды нысан у ирон æвзаджы рæзт æмæ йæ рацыд стыр цифрон фæзтæм.
Сбер регионæн информацион æмæ консультацион æххуыс ратдзæн, сараздзæн экспертизæ æвзагыл кусынмæ машинæты руаджы. Республикæ та сæмбырд кæндзæн æмæ бацæттæ кæндзæн хъæугæ бæрæггæнæнтæ æвзаджы тыххæй. Баныхас ма кодтой иумæйаг кусæг фембæлдтытæ æмæ цæлхæмбырдтæ аразыны тыххæй цифрон æгъдауæй фарстатæ лыг кæныны тыххæй.
– Нæ сæйраг нысан – ирон æвзаджы корпус саразын. Уый у, нырыккон ИИ-модельтæ кæуыл ахуыр кæндзысты, тексттæ æмæ бæрæггæнæнты ахæм егъау базæ. Дарддæр уый æххуыс уыдзæн цифрон сервистæн ирон æвзаг хуыздæр æмбарынæн æмæ йемæ кусынæн. Махæн нæ мадæлон æвзаг æрмæст кæрæдзиимæ дзурынæн нæу. Уый у нæ истори, культурæ, фæлтæрты бастдзинад. Архайæм ууыл, цæмæй ирон æвзаг æрмæст чингуыты ма цæра, фæлæ – нырыккон цифрон æхсæнады дæр – æмбарой йæ фæсивæд, дзурой йыл æрвылбон, – фæнысан кодта Сергей Меняйло.
– Æвзаг æрмæст дзурынмæ нæу, уый адæмæн сæ уд у, сæ истори æмæ культурон код. Нæ хæс у, цæмæй технологитæ лæггад кæной, æрмæст экономикæйæн нæ, фæлæ адæмы культурон бынтæ бахъахъхъæнынæн. Ирон æвзагæн ис æвæджиауы литературæ, æмæ махæн æхсызгон у цифрон фидæн ын саразын. Республикæйы Хицауадимæ иумæ нейрохызты сахуыр кæндзыстæм ирон æвзаг æмбарын æмæ йыл дзурын, цæмæй æвзаг рæза цифрон дуджы, Цæгат Ирыстоны цæрджытæн та сæ бон уа нырыккон технологитæй пайда кæнын сæ мадæлон æвзагыл, – загъта Анатолий Песенников.
РЦИ-Аланийы Сæргълæууæг Сергей Меняйло æмæ Республикæ Адыгейы Сæргълæууæг Мурат Кумпилов бафыстой регионты ‘хсæн æмгуыстады тыххæй бадзырд.
Бадзырдмæ гæсгæ, фæуæрæхдæр уыдзысты базарадон-экономикон, наукон-техникон, культурон æмæ гуманитарон къабазы бастдзинæдтæ. Уыимæ, ныхас цыди регионты ‘хсæн экономикон интеграци æмæ информацион коммуникациты баст-дзинад, транспорт, промышленность, агропромышленнон комплексы, архитектурæ æмæ арæзтады, базарады, цæрæнуатон-коммуналон хæдзарады, горæты фалдзустæ банывыл кæныны, лæггæдты, ахуырад æмæ наукæйы, æнæниздзинадхъахъхъæнынады, социалон æххуысады, культурæ æмæ спорты, туризмы, физикон культурæйы къабæзты бастдзинæдтæ фæфидардæр кæныныл. Бадзырды бындурыл арæзт цæудзысты иумæйаг равдыстытæ, конференцитæ, семинартæ, цæлхæмбырдтæ æмæ æндæр мадзæлттæ.
Цæгат Ирыстон æмæ акционерон æхсæнад «ВымпелКом» (бренд «Билайн») бафыстой æмгуыстады тыххæй бадзырд республикæйы цифрон экономикæйы рæзты тыххæй. Документ бафидар кодтой РЦИ-Аланийы Сæргълæууæг Сергей Меняйло æмæ компанийы генералон директор Сергей Анохин.
Бадзырды бындурыл «ВымпелКом»-ы телекоммуникацион инфраструктурæ Цæгат Ирыстоны фæзуаты рапарахат уыдзæн æмæ фадат ратдзæн мобилон бастдзинады хæрзхъæддзинад фæбæрзонддæр кæнынæн республикæйы районты. Царды уагъд цæудзысты инновацион проекттæ нырыккон технологиты бындурыл, уыимæ, аразгæ интеллектæй пайда кæнгæйæ дæр. Ног технологитæ хъуамæ фæхæццæ уой медицинæ, туризм æмæ адæмы цардыуаджы дæр.
– «Билайн»-имæ иумæ кусдзыстæм Цæгат Ирыстоны цифрон экономикæйы рæзтыл, мобилон бастдзинады хæрзхъæддзинадыл. Æппæт хъарутæй архайдзыстæм, абон цы бадзырд бафыстам, уыдон цыбыр рæстæгмæ сæххæст кæныныл, – загъта Сергей Меняйло.
– «Билайн» цæттæ у Уæрæсейы регионтæн бæрзонд технологион æххуыс раттынмæ аразгæ интеллекты бындурыл, спайда кæнын дзы æмбæлы цæрæнуатон-коммуналон, транспорт æмæ медицинон къабазы. Дызæрдыггаг нæу, не ‘мгуыстад респуб-ликæйæн кæй фæахъаз уыдзæн регионы бизнес, паддзахадон хицаудзинады оргæнтæ æмæ социалон къабазы рæзтæн. Æнæмæнг, Цæгат Ирыстонмæ фылдæр туристтæ дæр æрбаздахдзæн, – бахахх кодта Сергей Анохин.
Фæбæрæг кæнын хъæуы уый, æмæ «Билайн» кæй парахат кæны йæ 4G хыз республикæйы, бастдзинад ифтонг кæны туристты уарзон бынæттæ, уыдонимæ хæххон курорттæ «Мамысон» æмæ «Цъæй».
РЦИ-Аланийы Сæргълæууæг æмæ Хицауады пресс-службæ
