Мæ уацы сæргондмæ кæй рахастон, Хъамбердиаты Мысосты ацы ныхæстæ мæ зæрдыл арæх æрлæууынц. Уый цæмæ гæсгæ зæгъын? Нæ уарзон газет «Рæстдзинад» адæмы зæрдæтæм цы æхсызгондзинад хæссы, уый хуымæтæг ныхæстæй зæгъынмæ нæ сарæхсдзынæн. Нæ рæсугъд зæланггæнаг æвзагыл фыст уацхъуыдтæ – райдай политикон хабæрттæй æмæ фæу цардæй ист худæджы хабæрттæй. Æнцойбоны ма дзы вæййы дзырдбыдтæ газеткæсæгæн йæ зонд базмæлын кæнынмæ. Цымыдисаг вæййынц нæ зындгонд адæмы царды хабæртты тыххæй фыст æрмæджытæ.
Йæхи ирон чи хоны, æмæ ма йе ’уæнджы ирон туг кæмæн æхсиды, уый зæрдиагæй бакæсы нæ ирон æгъдæуттыл фыст æрмæджытæ. Фæлæ зæрдæ куыннæ ныккæрза, газеты фæстаг фарсыл тиражы нымæц фенгæйæ. Цы ’рцыди, цæмæн æруагътам ахæм уавæрмæ нæ уарзон газеты хъысмæт! Куыд ис æфсонæй зæгъæн, йæ аргъ зынаргъ у, зæгъгæ. Кæцы рæстæмбис цæрæг бинонтæн сæ бон нæу афæдзы æмбисæн 1 мин æмæ æрдæг йе ’фтиæгтæй рауæлдай кæнын, къуыри 5 хатты чи рацæуы, уыцы газетæн?
Хуыцау ахæм рæстæджытæ мауал æруадзæд, хистæр фæлтæр сæ сабибонты цытæ бавзæрстой. Августы-иу мæ фырцинæй хуыссæг дæр нал ахста, скъоламæ цæуæн бонмæ æрхæццæ кæнынц, зæгъгæ, фæлæ-иу газет рафыссыны рæстæг куы ’рхæццæ, уæд-иу мæ зæрдæрыстæн кæрон нал уыд. Районы газет «Сырх Дыгур»-æн йæ рафыссыны аргъ уыди 1 сом æмæ 10 капеччы. Ахуыргæнæг-иу мæ рарвыста – æхца æрбахæсс æмæ газет рафысс, зæгъгæ. Æз-иу рацыдтæн скъолайæ, нæхимæ-иу не ссыдтæн, мæ мад æмæ ма мæ фыдымады зæрдæтæ та цæмæн риссын кæнон, зæгъгæ, фæлæ-иу аууон ран фæкуыдтон æмæ-иу фæстæмæ æрбаздæхтæн æмæ ахуыргæнæгæн загътон, нæ мын ссардтой, зæгъгæ. Колхозонтæн сæ бакуыстæн æхца нæ фыстой, æрмæстдæр фæллойбонтæн хор лæвæрдтой. Мæ мад йе ’хсæзæймаг чызгæн паддзахадæй иста (пособи) 6 сомы æмæ-иу афтæ загъта: «Адон сты хъомгæсæн мызд, сапон, фæтæген æмæ спичкæтæн». Постхæссæг нын нæ уавæр хорз зыдта. Æмæ-иу сæм газет «Рæстдзинад» куы баззад, уæд-иу æй махæн ратта. Бинонтæ-иу газетыл тынг бацин кодтой, æмæ-иу сын æй æз зæрдиагæй бакастæн. Уæдæй фæстæмæ стыр уарзондзинад райгуырд мæ зæрдæйы «Рæстдзинад»-мæ. Ныр бирæ азты, мæ куысты мызд райсгæйæ, абон та пенси – уæд мæ фыццаградон æххæстгæнинаг хæсыл банымайын коммуналон лæггæдты фиддонтæ бафидын, дыккаг та газет «Рæстдзинад» æмæ журнал «Мах дуг» рафыссын.
Ирон æвзагыл мыхуыры чи цæуы, уыцы газет «Рæстдзинад» æмæ журнал «Мах дуг»-мæ уæлдæр хицауад, бæргæ, се ’ргом куы раздахиккой æмæ куы батыхсиккой сæ хъысмæтыл, уæд сæ уавæр зынгæ фæхъомысджындæр уаид. Зын зæгъæн у уый, æмæ уыдонæй исчи ацы мыхуыры фæрæзтæ исы æмæ кæсы, æвдæлгæ дæр сæ нæ кæны сæ сæйрагдæр хъуыддæгтæй, фæлæ сын, сæ тиражтæм æркæсгæйæ, батыхсиккой æмæ исты амал ссариккой.
Ахуыргæнæг зондамонæг у рæзгæ фæлтæрæн, фæлæ канд йæ предмет амонæг нæу, у рæзгæ удты хъомылгæнæг. Ахуыр сæ кæны æгъдау, æфсарм æмæ адæймаджы æппæт хорз миниуджытыл. Уымæн та стыр ахъаз сты нæ мыхуыры фæрæзтæ дæр. Уыдонæй хъуамæ пайда кæной ахуыргæнджытæ се ’ппæт дæр.
Газет цы дыууæ боны нæ вæййы – хуыцаубон æмæ къуырисæры, уым мыл рæстæг дæр ныддæргъвæтин вæййы, уæлдæф та мын æндæр ад фæкæны. Афтæ мæм кæсы, цыма ахæм уавæры канд æз нæ вæййын, фæлæ газеты иузæрдион хæлæрттæ се ’ппæт дæр. Уæдæ ма мах дæр афтæ бакæнæм, æмæ, нæ алыварс цæрæг адæймæгтæй алчи дæр иу кæнæ дыууæйы сразы кæнæд газет рафыссынмæ.
Зæрдиагæй мæ бузныг зæгъын фæнды газеты иузæрдион кусджытæн – нæ хъуыдытæ, царды нæ фиппаинæгтæ нын зæрдиагæй кæй райсынц, бабæлвырд кæнынц æмæ сæ мыхуыры рауадзынц аивæй. Сæ ахастдзинадæй нæ ныфс бауадзынц, æмæ иннæ хатт зæрдæрайгæйæ фæзæгъæм нæ зæгъинæгтæ.
Цæр æмæ цæхæр кал æнустæм, нæ уарзон «Рæстдзинад»
ЦÆРУКЪАТЫ Азæ, æхсæнадон уацхæссæг
