Дзæуджыхъæуы Республикон физикон-математикон лицейы 2026 азы Ахуыргæнджыты стыр къуырийы фæлгæты октябры райдайæны фыццаг хатт уыд æрдзон-наукон ахуыргæнджыты съезд. Уыцы ахсджиаг хъуыддаг РЦИ-Аланийы Ахуырад æмæ наукæйы министрады æххуысæй сарæзта Кадртæ рæзын æмæ цæттæ кæныны институт. Съезды архайдтой физикæ, математикæ, информатикæ, хими æмæ биологийы республикæйы ахуыргæнджытæ, стæй кадджын уазджытæ Мæскуыйæ, æдæппæт 135 адæймаджы.
Съезды сæйраг нысан уыд математикæ, физикæ, хими, биологи æмæ информатикон ахуырады рæзты ахсджиагдæр фарстатыл æрныхас кæнын, ахуырдзауты цæттæ кæнын, кæрæдзи фæлтæрддзинад базонын æмæ сæ инженерон фæндæгтæ æвзарыныл ахуыр кæнын.
Пленарон æмбырд гом кæнгæйæ, РЦИ-Аланийы ахуырад æмæ наукæйы министры хæстæ рæстæгмæ æххæстгæнæг Андрей Швецов арфæ ракодта съезды архайджытæн. Йæ раныхасы бафиппайдта, абон куыд ахсджиаг у иртасджытæ æмæ инженертæ хъомыл кæныны хъуыддаджы ахуыргæнджыты хъарутæ баиу кæнын.
Уæлдай цымыдисагдæр рауадысты Физтех-скъолайы рæзты фонды регионалон райрæзты æххæстгæнæг директоры хæдивæг Айрат Идрисов, «ГлобалЛаб»-ы академион директор Анна Титова, 2022 азы «Уæрæсейы азы ахуыргæнæг»-ы конкурсы лауреат Аслан Кашежевы зæрдæмæхъаргæ пайдайаг æмæ бындурон раныхæстæ.
Сæйраг куыст цыд фондз тематикон секцийы. Физикæйы секцийы (модератор – Дзеранты Алетæ) ныхас цыд инженерон ахуырадыл. Ахуыргæнджытæ равдыстой диссаджы фæлтæрддзинад «Музыкæйы физиктæ»-йы дæсны раныхæстæй технологон кълæсты куыст æвдисыны онг.
Математикæйы секцийы (модератор – Гуцъунаты Ритæ) ныхас цыд зонындзинæдты хæрзхъæддзинадыл, паддзахадон кæронбæттæны аттестацийы рæстæг рæдыдтытыл, Æппæтуæрæсеон бæрæггæнæн куыстытæ, паддзахадон кæронбæттæны аттестаци æмæ скъоладзауты олимпиадæтæм цæттæ кæнгæйæ, цифрон платформæйæ пайда кæныны фæдыл.
Информатикæйы (модератор – Ирина Молчанова) уый бавнæлдта æппæты нырыккондæр темæтæм – аразгæ (искусственный) интеллект, скъолайы егъаудæр гæнæнтæ, стæй кинонывтæ æмæ мультипликацион кинонывтæ цæттæ кæнгæйæ, зонындзинæдтæй пайда кæнын.
Химийы секцийы (модератор – Хъæцмæзты Изабеллæ) æмæ Биологийы секцийы (модератор – Хъантемыраты Заретæ) ахуыргæнджытæ ам æвзæрстой Иумæйаг паддзахадон фæлварæны вазыгджындæр хæстæ, сæ ныхас уыд предметты ’хсæн бастдзинæдтæ æмæ ахуыры хæдбарады рæзты тыххæй проектон хæслæвæрдты руаджы.
Съезд ссис кæрæдзийы фæлтæрддзинадимæ базонгæ кæнын æмæ Цæгат Ирыстоны математикон æмæ æрдзон-наукон ахуырад дарддæр рæзын кæныны бынат.
Ахæм фембæлдтытæ стыр æххуыс сты ахуыргæнджыты профессион иугонд æхсæнад сфидар кæнынæн, рæстæ-джы домæнтæн дзуапп дæтгæйæ, иртасджытæ, инженертæ æмæ ахуыргæндты ног фæлтæр чи хъомыл кæна, ахæм ахуыргæнджыты бастдзинад фидардæр кæнынæн.
Съезд бацæттæ кæнынæн стыр æххуыс бакодтой Кадртæ рæзын æмæ цæттæ кæныны институты проректор Джиоты Лейлæ, Педагогон кусджыты иудадзыгон профессионалон дæсныдзинад фылдæр кæныны центры директор Хæбæлонты Галинæ, институты сæйраг редактор Сæлбиты Эльзæ æмæ ректоры æххуысгæнæг Хъороты Мæдинæ. Съезд саразджытæ стыр арфæйы ныхæстæ загътой физикæ æмæ математикæйы скъола-лицейы директор Франкель Магомедовæн.
Съезд ахицæн резолюцитæ сфидар кæнынæй, йæ делегаттæ дзы сфидар кодтой сæ дарддæры архайды хъуыдытæ. Ахуыргæнджытæ фæбæрæг кодтой, зæгъгæ, ахæм фембæлдтытæ фадат дæттынц рæстæджы домæнтæн дзуапдæттæг иугонд профессионалон æмбалад сфидар кæнынæн.
ДЗЕРАНТЫ Алетæ, физикæйы уæлдæр категорийы ахуыргæнæг,
педагогон наукæты кандидат;
Изабелла ХОДЖАЕВА, физикæйы уæлдæр
категорийы ахуыргæнæг Хицауады уынаффæ
