Республикæйы Сæргълæууæг БИТАРТЫ Вячеславæн уыд æмбырд республикæйы районты сæргълæуджытимæ. Ныхас дзы цыд Республикæ Цæгат Ирыстон-Аланийы хицаудзинад æххæстгæнæг æмæ бынæттон хиуынаффæйады оргæнты æмгуыстады фарстатыл.
Æмбырды райдайæны Битарты Вячеслав фехъусын кодта, йæ Указæй арæзт кæй æрцыд республикæйы Сæргълæууæджы цур Æхсæнадон æххуысгæнджыты совет. Йæ сæрдар — Таучелаты Константин. Нырæй фæстæмæ алы районы, алы хъæуы дæр уыдзысты республикæйы Сæргълæууæджы минæвæрттæ. Сæ куыст уыдон æххæст кæндзысты æхсæнадон бындурыл, ома, советы сæрдарæй фæстæмæ Советы иннæ уæнгтæ мызд нæ исдзысты. Æрвылмæй дæр уыдон араздзысты æмбырд, цæудзысты районтæм æмæ, районты разамонджытæн, хъæутæ æмæ æндæр цæрæн бынæтты сæргълæуджытæн æххуыс кæнгæйæ, бынаты лыг кæндзысты ахсджиаг фарстатæ æмæ дзуапп дæтдзысты уыцы цæрæн бынаты уавæрæн. Битарты Вячеславы ныхасмæ гæсгæ, æркæсын хъæуы хъæутæ æмæ æндæр цæрæн бынæтты сæргълæуджыты куыстмæ. «Горæты чи цæры æмæ бæлвырд цæрæн бынатмæ кæнæ хъæумæ æппындæр чи ницы бар дары, ахæм адæймаг куыд хъуамæ куса уыцы ран сæргълæууæгæй, цавæр фарстатæ дзы хъуамæ лыг кæна?» — уыд Битары-фыртæн йæ фарст æмæ æрдомдта ацы фарстамæ æркæсын.
Æмбырды архайдтой энергидæттæг компаниты минæвæрттæ. Сæ лæггæдтæн республикæйы районтæ æмæ горæт Дзæуджыхъæу куыд фидынц, уымæ гæсгæ фиддонтæн сæ 50,6 проценты фыст æрцыдысты. Энергидæттæг компанитæй хæс æппындæр нал дары Алагиры район, стæй хæстæн сæ 97 проценты бафыста горæт Дзæуджыхъæу. Иннæтæ нырма уал фидынц — чи фылдæр, чи къаддæр. Зæгъæм, Кировы район сæ коммуналон хæстæй бафыстой æрмæстдæр 27,6 проценты, Дыгуры район — 22,3 проценты, Æрæфы район — 39,3 проценты. Финансты министры фыццаг хæдивæг Зæгъойты Аланы ныхасмæ гæсгæ, фиддонты уавæр банывыл кæнынæн районтæн уыд æххуыс финансты министрадæй, фæлæ хæстæ бафидынæн уый дæр не сфаг. Уавæр фæбæлвырд кодта республикæйы Хицауады Сæрдар Тускъаты Таймураз. Йæ ныхасмæ гæсгæ, газ æмæ энергийæн фидыны тыххæй æхца районтæн лæвæрд нал цæудзæн. «Ис бюджетты ифтонгад сæмхуызон кæныны методикæ. Уый куыд амоны, уымæ гæсгæ ныртæккæ цæуы, районтæн сæ бюджетты гæнæнтæ сбæлвырд кæныны æмæ, тынгдæр сæ æххуысхъуаг кæцы у, уый сбæрæг кæныны куыст. Уый кæронмæ куы ахæццæ уа, уæд уыдзæн бæрæг, районтæй кæцытæн баххуыс кæндзыстæм, уый», — загъта Хицауады Сæрдар. Битарты Вячеслав бахæс кодта уавæр дыууæ къуыримæ равзарын æмæ алы районы бюджеты гæнæнтæ базонын, энергидæттæг компанитæй хæстæ куыд нал дарой, афтæ.
Республикæйы финансты министры фыццаг хæдивæг Зæгъойты Алан раныхас кодта Муниципалон æхцатæй хæдзардзиндæрæй пайда кæныны фæдыл къамисы куысты тыххæй. Куыд радзырдта, афтæмæй Муниципалон бюджетты хæрдзтæ æмæ æфтиæгтæ сæмхуызон кæнын къухы нæма бафтыд. Бюджетты иумæйаг кадавардзинад ныртæккæ у 600 милуан сомы. Афтæмæй та æрмæст хъалонтæ æвæрыны æмæ сæ æмбырд кæныны куысты фæрцы уыцы æхцатæй баххæст кæнын æмбæлы 150 милуан сомы. Зæгъойы-фырты ныхасмæ гæсгæ, æхцатæй хæдзардзиндæрæй пайда кæнгæйæ æмæ хардзгонд куыд цæуынц, уымæ лæмбынæгдæр кæсгæйæ, ис гæнæнтæ муниципалон бюджетты æфтиæгтæ фæфылдæр кæнынæн. Финансты министрады иннæ бæрæггæнæн — зæххытæн хъалон фидынæй сæ хицæуттæ цы хæс дарынц, уый схæццæ 485 милуан соммæ. Битарты Вячеславы ныхасмæ гæсгæ, уавæр хорзæрдæм раивынæн хъæуы сæрмагонд агрокъамис саразын. Уый уавæр æвзардзæн æмæ, зæххыты хъалон сыгъдæг цæсгомæй чи нæ фиды, уыдонæй æрдомдзæн, кæй хъауамæ фидой, уыцы хъæууонхæдзарадон хъалон. Фарстайы фæдыл æмбырды архайджытæ горæт Дзæуджыхъæуы муниципалон арæзты æмæ республикæйы районты сæргълæуджытæн бахæс кодтой сæ бюджетты æфтиæгтæ фæфылдæр кæныны мадзæлттыл бакусын æмæ муниципалон бюджеты æхцатæй хæдзардзиндæрæй пайда кæнын.
Республикæ Цæгат Ирыстон-Аланийы муниципалон районты райрæзты программæтæ куыд арæзт цæуынц, уый фæдыл доклад скодта Республикæ Цæгат Ирыстон-Аланийы райрæзты агентады генералон директор Павел Игнатьев. Куыд радзырдта, афтæмæй алы районы разамонæгæн дæр уыд хæс — районы райрæзты программæ бацæттæ кæнын. Уымæн æмæ æппæт республикæйы райрæзты программæ æнцой кæны йæ районты райрæзты программæтыл. Фæлæ уал ныридæгæн ахæм программæтæ бацæттæ кодтой æрмæстдæр Алагиры æмæ Æрыдоны районтæ. Æнæсаразгæ та сын нæй, уымæн æмæ, Битарты Вячеслав куыд бафиппайдта, афтæмæй 2019 азæй æппæт хæрдзтæ дæр арæзт цæудзысты æрмæстдæр сæрмагонд программæтæм гæсгæ. «Программæ куы нæ уа, уæд æхца дæр нæ уыдзæн», — бахахх кодта республикæйы Сæргълæууæг.
Адæмæн куыстдæттыны комитеты разамонæджы хæстæ рæстæгмæ æххæстгæнæг Платы Альбинæ раныхас кодта, уæлæмхасæн профессионалон ахуырады цы фарстатæ ис, уыдоны фæдыл. Комитеты хъусынгæнинагмæ гæсгæ, абоны бонмæ ис 1275 вакансийы, кусæг дæсныйæдтæ нæ фаг кæны, афтæмæй та, Битарты Вячеславæн æрæджы фæсивæдимæ цы фембæлд уыд, уым æрыгæттæ дзырдтой, куыст сын кæй нæй, уый тыххæй. Республикæйы Сæргълæууæг куыд загъта, афтæмæй адæмæн куысты бынæттæ аразынæн цы æхца лæвæрд цæуы, уымæй куыд æмбæлы, афтæ хардзгонд нæ цæуы. Комитет цæттæ кодта, кусджытæй хъуаг цы къабæзтæ не ‘ййафынц, ахæм дæсныйæдты специалистты. Тынг æхсызгонæй цы кусгæ дæсныйæдтæ хъæуынц, уым та кусджытæ нæй. Хъæугæ куысты бынæттæ аразыны фарста банывыл кæнын хæсгонд æрцыд Адæмæн куыстдæттыны комитетæн, горæт Дзæуджыхъæуы муниципалон арæзты æмæ республикæйы районты бынæттон хиуынаффæйады администрациты сæргълæуджытæн. Æмбырды архайджытæ ма æркастысты, 2018-2020 азты Республикæ Цæгат Ирыстон-Аланийы Уæрæсейы Федерацийы паддзахадон программæтæ æххæстгонд куыд цæудзысты, уыцы фарстамæ (раныхасгæнæг экомикон рæзты министр Томайты Хъазыбег) æмæ равзæрстой горæт Дзæуджыхъæуы æмæ Дыгуры районы санитарон уавæр (раныхасгæнæг Æппæтуæрæсеон æхсæнадон организаци «Æрдз хъахъхъæнджыты уæрæсейаг æхсæнад»-ы цæгатирыстойнаг хайады президиумы уæнг Майрæнсауты Зураб).
Æппæт фарстаты фæдыл æмбырды архайджытæ рахастой хъæугæ æмæ пайдайæг уынаффæтæ.
ДЕДЕГКАТЫ Зæлинæ
