Фыранк кӕм фесӕфт?

0
683

Уӕрӕсейы  Наукӕты академийы А.Н. Северцовы  номыл экологи ӕмӕ эволюцийы фарстыты институты ӕмӕ акционерон ӕхсӕнад  «РусГидро»-йы ӕртыккаг агурӕн экспедици фӕлвӕрдта, 2018 азы декабры чи фесӕфт, уыцы раззагазиаг фыранк Эльбрусы хъысмӕт сбӕрӕг кӕныныл.

Экспедицийы  наукон кусджытӕ уыдысты Мӕскуыйӕ, Налцыккӕй, Цӕгат Ирыстоны паддзахадон ӕрдзон фӕдзӕхст бынатӕй ӕмӕ Хуссар Ирыстоны геологи, экологи ӕмӕ ӕрдзӕй пайда кӕныны комитетӕй.

Агурӕн куыстыты ӕртыккаг къӕпхӕн  пълангонд уыдис августы, ӕмӕ йӕм  экспедицийы архайджытӕ рагагъоммӕ сӕхи  бацӕттӕ кодтой. Ифтонггонд ӕрцыдысты ӕмбӕлгӕ уӕлӕдарӕс ӕмӕ нырыккон техникон фӕрӕзтӕй.  Экспедицийы архайджытӕ хъуыды кодтой: Къуыдары ӕфцӕгыл мит  бирӕ кӕм ис, уыцы бынӕттӕ   сӕрды кӕронмӕ ӕртайдзысты, ӕмӕ ӕнцондӕрӕй базонӕн уыдзӕн, фыранк Эльбрус кӕм фесӕфт, уый.

«Хъыгагӕн, маршрут уыдис тынг тӕссаг, стӕй хуымӕтӕг дӕр нӕ разынд агурӕн куыстытӕн, — дзуры Уӕрӕсейы Наукӕты академийы А.Н. Северцовы номыл экологи ӕмӕ эволюцийы фарстыты институты хистӕр наукон кусӕг Аннӕ Ячменникова. — Тӕссаг уавӕртӕ баст уыдысты дурӕзгъӕлӕнтимӕ, къӕдзӕхты фӕхстӕ — лӕгъз ӕмӕ бырынцъаг. Сырды хъуырбӕттӕны мынӕг дзӕнгӕрджытӕ кӕцӕй цыдысты, уым, ӕвӕццӕгӕн, зӕй рацыд, ӕмӕ мах цалдӕр боны фӕлвӕрдтам Эльбрусы хъуырбӕттӕн ракъахыныл. Фӕлӕ уый уыдис тынг арф, ӕмӕ йӕ къухӕй ракъахӕн нӕ уыд. Уымӕн ӕмӕ скалын хъуыд ихтӕ ӕмӕ дурты стыр цӕнттӕ, фӕлӕ уӕд  цъити хӕлд ӕрцыдаид. Хӕххон бынат та ахӕм зынцӕуӕн  уыд, ӕмӕ дзы, суанг хӕхтӕм хизыны фӕлтӕрддзинад кӕмӕ ис, уыдон дӕр нӕ сарӕхстаиккой. Ардӕм сӕрмагонд техникӕ фӕхӕццӕ кӕныныл та дзурын дӕр нӕ хъӕуы. Уымӕ гӕсгӕ ахуыргӕндтӕ-зоологтӕ бауынаффӕ кодтой  гӕдыхуыз тугдзыхы агурыны экспедицийӕн кӕрон скӕнын.

Дарддӕр раззагазиаг фыранкы агурӕн куыстытӕ цӕудзысты къамахсӕнтӕ ӕвӕрыны бындурыл. Рагагъоммӕ та бӕрӕггонд цӕудзысты, гӕдыхуыз тугдзых кӕм хъуамӕ фӕзына, уыцы бынӕттӕ. Ныр та уал, афӕдзӕй чысыл фӕстӕдӕр цы фыранктӕ уагъд ӕрцыд, уыдонмӕ иудадзыг йӕ цӕст чи дары, уыцы ахуыргӕндтӕ-зоологтӕ Эльбрусы нымайдзысты ӕбӕрӕгӕй фесӕфӕгыл. Куыд ӕнхъӕлынц, афтӕмӕй цӕрӕгой фӕуыдаид зӕйы бын кӕнӕ та аппӕрста йӕ хъуырбӕттӕн ӕмӕ дарддӕр ацыд йӕ фӕндагыл. Иудадзыг цӕстдарӕг къорды куыст ныр уыдзӕн фыранк Волна ӕмӕ, 2020 азы  цы  цӕрӕгойтӕ  уагъд ӕрцӕудзысты, уыдоны бахъахъхъӕнын.

Уӕ зӕрдыл уын лӕууын кӕнӕм,  2018 азы июлы раззагазиаг фыранктӕ Эльбрус ӕмӕ Волна уагъд ӕрцыдысты национ парк «Алани»-йы  Дыгургомы. Фӕстӕдӕр уыдон алы фӕндӕгтыл ӕмӕ ӕмгъуыдты бацыдысты Тырмоны фӕдзӕхст бынатмӕ, уырдыгӕй та бафтыдысты Уӕлладжыры коммӕ. Уый фӕстӕ Волна раздӕхт Дыгургоммӕ, Эльбрус та ахызт Хуссар Ирыстоны арӕныл.

Ног бынатимӕ зонгӕ кӕныны рӕстӕг фыранкӕн  йӕ бон уыдис Кавказы Сӕйраг рагъыл ахизын зымӕгиуат кӕнынмӕ. Уӕдӕй фӕстӕмӕ ахуыргӕндтӕ-зоологтӕ бӕрӕг кӕнынц, дыууӕ хъӕддаг цӕрӕгойы цы фесты, уый.

Артур Алибеков,

Уӕрӕсейы Наукӕты академийы А.Н Северцовы номыл экологи ӕмӕ эволюцийы фарстыты институты ӕмӕ гом акционерон ӕхсӕнад «РусГидро»-йы проекты координатор

ОСТАВЬТЕ ОТВЕТ

Please enter your comment!
Please enter your name here